x
Διαφήμιση

19 Οκτωβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:07:00:03 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ Γ.Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ Η κοιλάδα τού Παραδείσου

Η κοιλάδα τού Παραδείσου

E-mail Εκτύπωση

koumantareas_honecker360

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Τι ζητάνε οι έλληνες συγγραφείς στη Λατινική Αμερική; Τι ψάχνουν από την άλλη οι πεζογράφοι μας στις χαραμάδες της Ιστορίας και στις παρυφές της πολιτικής λογοτεχνίας; Ο Μ. Κουμανταρέας δίνει απάντηση συναιρώντας τις δύο παραπάνω τάσεις -όπως τις εξέφρασαν ξεχωριστά λ.χ. η Ευγενία Φακίνου στο Τρένο των νεφών (2011) και ο Άρης Μαραγκόπουλος στο Χαστουκόδεντρο (2012)-, για να μιλήσει για το τέλος τού Έριχ Χόνεκερ στη Χιλή όπου είχε καταφύγει.

Η ιστορική φυσιογνωμία τού ανατολικογερμανού πολιτικού είναι συνυφασμένη με το Τείχος του Βερολίνου και τη σοσιαλιστική παλάμη τής ΕΣΣΔ πάνω στη Γερμανία. Το 1989, όταν και ενώθηκαν οι δύο Γερμανίες, ο Χόνεκερ δικάστηκε και οδηγήθηκε στη φυλακή, απ’ όπου απελευθερώθηκε το 1993 λόγω καρκίνου. Έτσι, αποσύρθηκε στο Σαντιάγκο τής Χιλής, για να ζήσει μέχρι τον θάνατό του, ο οποίος ήλθε τελικά τον επόμενο χρόνο. Ο Μ. Κουμανταρέας λοιπόν αξιοποιεί τη χιλιανή εμπειρία του ήρωά του για να στήσει ένα πολιτικό μυθιστόρημα, το οποίο πατάει από τη μια στο λαοκρατικό παρελθόν τής Γερμανίας (και γενικότερα του Συμφώνου τής Βαρσοβίας) και από την άλλη στο ναζιστικό σχέδιο, με το όνομα “Μαύρη πεταλούδα”, που απειλεί το μέλλον τής ανθρωπότητας. Ο Χόνεκερ καλείται να το αποσοβήσει.

Ενδιαφέρον καταρχάς έχει το αφηγηματικό ξεδίπλωμα του μυθιστορήματος, καθώς αυτό στηρίζεται στο διάλογο ενός έλληνα γιατρού, και μάλιστα ψυχίατρου, που υπηρετεί στο νοσοκομείο του Σαντιάγκο, με τον Χόνεκερ, τον εξ απορρήτων του και τη γυναίκα του. Ο διάλογος, στο μεγαλύτερο μέρος του, εξελίσσεται σε μονόλογο του γερμανού πολιτικού, μέσα στον οποίο εγκιβωτίζονται άλλες αφηγήσεις, όπως του ξενιστή του, του δόκτορος Φέλζενσταϊν, που οραματίζεται μια νέα ναζιστική δυστοπία, και της εταίρας Κοντσέτα, που επιχειρεί να την αποτρέψει. Μ’ αυτόν τον τρόπο η αφήγηση απλώνεται σε διαφορετικά επίπεδα, ακούγονται πολλές φωνές και έτσι αποκαλύπτονται ποικίλες οπτικές γωνίες πάνω στο παρελθόν, την πολιτική, την Ευρώπη και τη Νότιο Αμερική κ.λπ.

Ματαιότητα των ιδεολογιών;

Τι προσπαθεί εντέλει να πετύχει ο συγγραφέας με τη σύζευξη τής σοσιαλιστικής Γερμανίας με την αναβίωση του ναζισμού όπως αυτά διασταυρώνονται στο πρόσωπο του ανατολικογερμανού ηγέτη; Να δείξει τον απολογισμό ενός πιστεύω που στην πράξη είχε να επιδείξει πολλά τρωτά σημεία; Να εστιάσει στη ματαιότητα ιδεολογιών και πράξεων λίγο πριν από την έλευση ενός θανάτου, άδοξου και καταχωρισμένου στα αζήτητα της ιστορίας; Να προβάλει την ηθική ενός αφοσιωμένου σε όλη του τη ζωή πολιτικού ως ανάχωμα στον κίνδυνο μιας νεοναζιστικής λαίλαπας; Κι αν ισχύει το τελευταίο, πόσο επίκαιρο τελικά θέλει να κάνει το μήνυμά του σε μια Ελλάδα που βλέπει για πρώτη φορά τον ακροδεξιό φασισμό χωρίς τη δημιουργική ορμή τής κομμουνιστικής αριστεράς;

Ο Μ. Κουμανταρέας είναι γνωστό πόσο καλά ξέρει να στήνει την αφήγησή του, να πλάθει χαρακτήρες και να τους βάζει έντεχνα να διεξάγουν διάλογο. Ωστόσο, δεν μπορεί κανείς να μην παρατηρήσει πόσο αφελής παρουσιάζεται ο Χόνεκερ, πολύ ανθρώπινος, πολύ ευεπηρέαστος, περισσότερο επιρρεπής απ’ όσο θα ταίριαζε στη θέση του. Κι αυτό προκύπτει όχι μόνο από την τυχαία συνάντησή του με τη βουλγάρα πόρνη, αλλά και από την ευπιστία του απέναντι στην Κοντσέτα. Φαίνεται ότι ο σκληρός ηγέτης λυγίζει πιο εύκολα απ’ ό,τι θα περιμέναμε μπροστά στη μαγεία μιας νεαρής ή μιας ώριμης γυναίκας και πιστεύει στα λόγια και στις προθέσεις τους.

Έτσι, ο γιατρός, μέσω του οποίου μαθαίνουμε κι εμείς τι συνέβη, είναι σίγουρος ότι πληροφορήθηκε σωστά τις προθέσεις των προσώπων ή παραπλανήθηκε σκόπιμα; Η όλη αφήγηση φαίνεται να παλινδρομεί ανάμεσα σε μια ωραία παράσταση, μια αίσθηση θεατρικού έργου με πολλά παραπλανητικά δρώμενα, και σε μια παρωδία πολιτικής και διεθνούς διπλωματίας. Το τέλος επιβεβαιώνει αυτή την αμηχανία του συγγραφέα να κατευθύνει τα νήματά του σε ένα εκ των προτέρων προσδιορισμένο τέλος.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ |  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

koumantareas_valparaiso

Θάνατος στο Βαλπαραΐζο
Μένης Κουμανταρέας
Εκδόσεις Πατάκη, 2013
Τιμή: Τιμή € 14,70, σελ. 266

politeia-link

 

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΕΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑ  

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η Κατερίνα και ο λύκος

Η Κατερίνα και ο λύκος

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ένα είδος λόγου, που ονομάζεται «εξομολογητικό μυθιστόρημα»· σε τι διαφέρει όμως από την υπόλοιπη αυτοβιογραφική πεζογραφία; Στο ότι αποκαλύπτει ένα μυστικό, ένα προσωπ...

Η επάνοδος μιας αιφνιδιαστικής ποίησης

Η επάνοδος μιας αιφνιδιαστικής ποίησης

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο νεαρός ποιητής Γιάννης Δούκας φτιάχνει το δικό του ύφος και το εγκαθιδρύει με τη δεύτερη ποιητική συλλογή του με τίτλο Το σύνδρομο Σταντάλ. Κι αυτό δείχνει όχι μόνο ότι έχει χωνέψει επαρκώς τις φωνές των ποιητών που έ...

Οι «ελπίδες» του 2013

Οι «ελπίδες» του 2013

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο απολογισμός μιας χρονιάς δεν μπορεί να γίνει χωρίς αξιολόγηση, δεν μπορεί να είναι απλώς μια καταγραφή των συγγραφέων και των βιβλίων, χωρίς κατάταξη, ιεραρχία, κριτική αποτίμηση. Ακόμα περισσότερο...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Δυσοίωνες πραγματικότητες, γοητευτικές αφηγήσεις

Δυσοίωνες πραγματικότητες, γοητευτικές αφηγήσεις

Για το μυθιστόρημα του Σαντιάγο Οράσιο Αμιγκορένα «Τα τελευταία μου λόγια (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Ισχυ...

Δοκίμια & πονήματα: έργα που πλουτίζουν τη σκέψη

Δοκίμια & πονήματα: έργα που πλουτίζουν τη σκέψη

Μαξ Βέμπερ, Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Κορνήλιος Καστοριάδης, Αν Κάρσον κ.ά. Επιλογή δοκιμίων από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

...
Κάλο & Ρέγιες: βόμβες τυλιγμένες σε μεταξωτές κορδέλες

Κάλο & Ρέγιες: βόμβες τυλιγμένες σε μεταξωτές κορδέλες

Για τα μυθιστορήματα των Pino Cacucci «Φρίντα Κάλο - !VIVA LA VIDA!» (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Άγρα) και Emma Reyes «Αναμνήσεις δι᾽ αλληλογραφίας» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube