Πυρσός μέσα στη νύχτα

Εκτύπωση

altΤου Κυριάκου Χαλκόπουλου

Ο Φερνάντο Πεσσόα, στο Βιβλίο της Ανησυχίας, γράφει πως μερικές φορές φανταζόταν ότι είναι κάποιος άλλος, ένας απόστρατος βαθμοφόρος, που ζει με την σύνταξή του σε κάποιο επαρχιακό ξενοδοχείο. Για να αυξηθεί η αίσθηση από αυτή την φαντασίωση συνήθιζε να κλείνει ερμητικά τα παντζούρια (καθώς στην πραγματικότητα βρισκόταν στο κέντρο της Λισσαβόνας).

Σε μια άλλη, συναφή σημείωση, φαντάζεται τον εαυτό του ως κάποιον που περιμένει σε ένα σταθμό το τρένο, και όλα όσα γράφει είναι τα κείμενα κάποιου που περιμένει να φύγει – όπως όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν από την ζωή.

Σε μια άλλη, συναφή σημείωση, φαντάζεται τον εαυτό του ως κάποιον που περιμένει σε ένα σταθμό το τρένο, και όλα όσα γράφει είναι τα κείμενα κάποιου που περιμένει να φύγει – όπως όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν από την ζωή.

Θα μπορούσε κανείς να δημιουργήσει πολλές αλληγορίες με το ίδιο νόημα· όλη η κοινωνική ζωή, για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί, μεταφορικά, πως λαμβάνει χώρα σε κάποιο φωτεινό σαλόνι, με τους ανθρώπους να συναντιούνται εκεί, να παίζουν χαρτιά στο τραπέζι, να συζητούν, να φωνάζουν ή να γελούν, να περιφέρονται μέχρι τις άκρες του οικείου δωματίου, έχοντας ήδη συνδέσει κάποιο σημείο του με τον εαυτό τους.

Κάποιοι, όμως, όπως ο Πεσσόα, δεν μπορούν να μείνουν στο φωτεινό εκείνο σαλόνι. Φεύγουν. Έξω τους περιμένουν οι διάδρομοι, σκοτεινοί, που δεν τελειώνουν πουθενά – ίσως απλώς επειδή όσα είναι σκοτεινά φαινομενικά είναι και απέραντα, ίσως όμως και να είναι στην πραγματικότητα.

Πίσω, στο σαλόνι, συνεχίζονται οι ίδιες συζητήσεις. Οι άνθρωποι πηγαινοέρχονται από κάθισμα σε κάθισμα. Μοιάζουν χαρούμενοι απλώς και μόνο που μπορούν να παραμένουν εκεί. Αλλά το σαλόνι είναι μόνο ένα μέρος, ένα σημείο στην απεραντοσύνη – είναι όπως ένας πυρσός που τον σηκώνουν ψηλά μέσα στην νύχτα: φαινομενικά φωτίζει, κατά βάθος όμως αυτό που φωτίζει είναι η πραγματικότητα πως όλα τα άλλα είναι σκοτεινά και το ίδιο θα ήταν και εδώ εάν το μικρό φως έσβηνε.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΛΚΟΠΟΥΛΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ FERNANDO PESSOA

alt

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η αυτογνωσιακή αποξένωση του γίγνεσθαι

Η αυτογνωσιακή αποξένωση του γίγνεσθαι

Του Γιάννη Λειβαδά

Στην ποίηση υπάρχουν μόνο προλεγόμενα. Σημειώνω σε χρόνο κατά τον οποίο συμβάλλω, σε χρόνο κατά τον οποίο η μεταβατικότητα διανύει την απώλεια της υπόστασής της, την απόκτηση νέας υπόστασης και την απώλειά της∙ πως η ποίηση ως γλώσσα εμ...

Η νοσταλγία του Εαυτού: Η ποίηση σήμερα

Η νοσταλγία του Εαυτού: Η ποίηση σήμερα

Του Γιώργου Βέη

Προτείνω εισαγωγικά να ξαναδιαβάσουμε τα εξής: «Η κριτική των έργων της λογοτεχνικής επικαιρότητας είναι το είδος της κριτικής που με γοητεύει ξεχωριστά. Έχει ρίσκο, απαιτεί διόραση και συνιστά πάνω απ’ όλα έκφ...

Κριτική vs γνώμη

Κριτική vs γνώμη

Σκέψεις και επισημάνσεις για τα κριτικά κείμενα λογοτεχνίας στα μπλογκ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αφορμή τη συζήτηση «Διαδίκτυο και κριτική λογοτεχνίας» που διοργάνωσε το bookpress.gr, την Παρασκευή 10 Μαΐου, στο πλαίσιο της 16ης ΔΕΒΘ.

...
Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
ΟΓΑ

ΟΓΑ

Του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, θυμάμαι και το υπουργικό αυτοκ...

Γερμανία, έτος μηδέν

Γερμανία, έτος μηδέν

Για το βιβλίο του Στιγκ Ντάγκερμαν «Γερμανικό φθινόπωρο» (μτφρ. Αγγελική Νάτση, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο Σουηδός μυθιστοριογράφος, δημ...

Επιστρέφοντας στο μέλλον με τη «Νόρμα»

Επιστρέφοντας στο μέλλον με τη «Νόρμα»

Για την όπερα του Βιντσέντζο Μπελλίνι «Νόρμα», της Εθνικής Λυρικής Σκηνής σε μουσική διεύθυνση του Γιώργου Μπαλατσινού και σκηνοθεσία του Κάρλους Παντρίσσα – Λα Φούρα ντελς Μπάους, η οποία παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

...