x
Διαφήμιση

24 Ιουνιου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:00:00:00 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Η κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου

E-mail Εκτύπωση

390x260 debt

Του Σωτήρη Βανδώρου

Το χρέος, κρατικό και ιδιωτικό, δεν πρέπει να ιδωθεί ως κάτι το δευτερογενές στο πλαίσιο λειτουργίας του σύγχρονου καπιταλισμού. Δεν θα πρέπει να θεωρήσουμε το χρηματοπιστωτικό σύστημα, που δίνει τον τόνο στην οικονομία εδώ και μερικές δεκαετίες, πρωτίστως ως μηχανισμό χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, όσο κυρίως ως σύστημα διαχείρισης ιδιωτικών και δημόσιων χρεών. Κατά προέκταση, κρίσιμη εν προκειμένω είναι η σχέση (εξουσίας) μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή. Έτσι, το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι παρά το χρέος από τη σκοπιά των οφειλετών και ο τόκος από τη σκοπιά των πιστωτών. Ο Maurizzio Lazzarato, που υποστηρίζει αυτή τη θέση, προτείνει μάλιστα να αντικατασταθεί η έννοια του χρηματοπιστωτικού συστήματος (ως παραπλανητικής) από αυτήν της «οικονομίας του χρέους». Στο δοκίμιό του Η κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου επεξηγεί αναλυτικά αυτή την προσέγγιση για την οποία επιστρατεύει θεωρήσεις των Μαρξ, Νίτσε, Φουκώ και ιδίως των Ντελέζ και Γκουαταρί.

Οι προστάτες της Ευρώπης

E-mail Εκτύπωση

390x260-prostatesΤου Σωτήρη Βανδώρου

Εξ αντικειμένου, σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα η λεγόμενη γραφειοκρατική αυτονομία είναι πολύ περισσότερο εφικτή σε σύγκριση με αυτή ενός συγκεντρωτικού πολιτικού συστήματος – δηλαδή η δημοσιοϋπαλληλία έχει περισσότερες δυνατότητες να επηρεάζει τη χάραξη κι εφαρμογή πολιτικής σύμφωνα με τις δικές της επιδιώξεις, ανεξάρτητα από τις προτιμήσεις των πολιτικών αξιωματούχων. Ωστόσο, θεωρείται αμφίβολο εάν αυτό πράγματι συμβαίνει με το σώμα των διοικητικών υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατεξοχήν συνιστούν τη «γραφειοκρατία των Βρυξελλών»· κι αυτό γιατί σύμφωνα με ευρέως διαδομένες πεποιθήσεις είναι η ίδια πολιτικά κατακερματισμένη και προσανατολισμένη περισσότερο στην κατά προτεραιότητα υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων, παρά σε ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό όραμα. Αυτή την εντύπωση ανατρέπει η έρευνα των Αντώνη Έλληνα και Εζρά Σουλεϊμάν, υποστηρίζοντας αντίθετα πως, τουλάχιστον κατά την αντίληψη της διοικητικής της ελίτ, η Επιτροπή συνέχεται όχι μόνο από κοινή οργανωσιακή κουλτούρα, αλλά ότι επιπλέον οι εθνικοί ανταγωνισμοί παραμερίζονται υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που τίθεται ως υπέρτερος αδιαμφισβήτητος στόχος και σχέδιο.

Για την υποτέλεια των γυναικών

E-mail Εκτύπωση

390260 subjectionΤου Σωτήρη Βανδώρου

Εάν το πιο γνωστό έργο του Τζον Στούαρτ Μιλλ, το Περί Ελευθερίας (1859), εκφράζει την πλέον εμβληματική διατύπωση του πολιτικού φιλελευθερισμού του 19ου αιώνα, το δοκίμιό του Για την υποτέλεια των γυναικών (1869) αποτελεί την «ακραία» λογική του απόληξη. Είναι αυτό που συνδυάζει τις θεωρητικές αρχές και αξίες με τη ζώσα πραγματικότητα, διατυπώνοντας ένα ριζοσπαστικό πολιτικό αίτημα. Εδώ ο φιλελευθερισμός συναντά, avant la lettre, το φεμινισμό. Συνιστά τη στιγμή που ο φιλόσοφος Μιλλ μετατρέπεται σε δημόσιο διανοούμενο (ας μη φοβηθούμε τη λέξη, μόνο και μόνο επειδή έχει γίνει κατάχρησή της), αλλά και τη στιγμή που ο βίος του Τζον Στουαρτ συντονίζεται στο ακέραιο με το στοχαστή Μιλλ, κι εμείς υποκλινόμαστε σε μια μεγάλη προσωπικότητα.

Ο διπλός εκλογικός σεισμός

E-mail Εκτύπωση

diplos-seismos

Διαβάζουμε τα αποτελέσματα των εκλογών με τα εργαλεία που μας κληροδότησε Ο διπλός εκλογικός σεισμός του 2012 (επιμ.: Γ.Βούλγαρη - Η.Νικολακόπουλου). 

Του Σωτήρη Βανδώρου

Είναι αδύνατο να αξιολογήσει κανείς τα αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών και ευρωπαϊκών εκλογών του 2014, χωρίς να συνεκτιμήσει αυτά των εθνικών εκλογών του 2012. Όχι επειδή ήταν οι προηγούμενες εκλογές, αλλά επειδή, όπως εξηγούν οι πολιτικοί επιστήμονες Γιάννης Βούλγαρης και Ηλίας Νικολακόπουλος στην εισαγωγή του ομότιτλου τόμου που επιμελούνται κι ο οποίος εκδόθηκε πολύ πρόσφατα από το Θεμέλιο, επρόκειτο για έναν διπλό εκλογικό σεισμό.

Ήταν ο Μακιαβέλλι μακιαβελικός;

E-mail Εκτύπωση

altΤου Σωτήρη Βανδώρου

Αν ο μακιαβελισμός είναι όρος του καθημερινού μας λεξιλογίου, οφείλεται εν πολλοίς στην πρόσληψη του «Ηγεμόνα» (1513), της σύντομης πραγματείας περί της κατάκτησης, της διατήρησης και της επαύξησης της πολιτικής εξουσίας που κατέστησε διαβόητο το συγγραφέα της. Μισή χιλιετία μετά, το όνομά του ταυτίζεται με τη δολοπλοκία, τον κυνισμό, τον αμοραλισμό και το ρητό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», φράση που πάντως ουδέποτε έγραψε ο Νικολό Μακιαβέλλι (1469-1523). 

Οι μετανάστες μάς κάνουν καλό

E-mail Εκτύπωση

metanastes-360x240Του Σωτήρη Βανδώρου

Όταν ο homo sapiens διαμορφώθηκε ως ξεχωριστό είδος, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, υπήρχε ήδη «μετανάστευση». Οι μακρινοί μας πρόγονοι, οι πρώτοι άνθρωποι, μετεγκαθίσταντο αρχικά εντός της Αφρικής και περίπου πριν από 60.000 χρόνια πέρασαν στην Αραβική Χερσόνησο κι από εκεί σταδιακά εποίκισαν όλον τον κόσμο. Σε πρώτη φάση οι βιοτικές ανάγκες, αργότερα συνδυασμένες με πολιτισμικούς παράγοντες –«οι πανίσχυρες δυνάμεις της θρησκείας, του πολέμου και του εμπορίου» όπως χαρακτηριστικά συνοψίζουν οι συγγραφείς του Αυτοί δεν είναι σαν εμάς– αναγκάζουν πολλούς ανθρώπους να μεταναστεύουν. Ας μην το λησμονούμε: αφενός έχουμε όλοι μας κοινή καταγωγή κι αφετέρου κάθε κοινωνία και κουλτούρα είναι ουσιωδώς διαπερατή, ακριβώς επειδή μαζί με τους ανθρώπους διακινούνται ιδέες, πρακτικές, αγαθά κ.ο.κ.

Είναι η πρόοδος μύθος;

E-mail Εκτύπωση

optical-illusion-jumpΤου Σωτήρη Βανδώρου

«Όποιος θεωρεί ότι οι άνθρωποι αγαπούν την ελευθερία, πρέπει να είναι έτοιμος να δει σχεδόν όλη την ιστορία ως ένα λάθος». Πρόκειται για έναν από τους πολλούς αφορισμούς που περιέχονται στη Σιωπή των ζώων, ένα στοχαστικό δοκίμιο του Τζον Γκρέι που συνιστά δριμεία επίθεση στον Ανθρωπισμό. «Αφού ανατρέψουν τον τύραννο, οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να τυραννούν ο ένας τον άλλον», συμπληρώνει ειρωνικά. Και προς επίρρωση των λεγομένων του μας θυμίζει τα επακόλουθα της πτώσης του Παλαιού Καθεστώτος –δεν κάνει καν λόγο για Γαλλική Επανάσταση– αλλά και της ανατροπής των τσάρων, του Σάχη, του Σαντάμ και του Μουμπάρακ. Εν ολίγοις, ο με σημαντική ακαδημαϊκή καριέρα, ομότιμος καθηγητής στην Οικονομική Σχολή του Λονδίνου σήμερα, Γκρέι βρίσκει πως η ανθρώπινη πρόοδος όχι μόνο δεν τεκμηριώνεται, αλλά συνιστά ένα μύθο· μύθο, βέβαια, πολύ ισχυρό και πολύ διαδεδομένο ιδιαίτερα τη νεότερη εποχή, μολονότι τον πυρήνα της ιδέας μπορεί να τον βρει κανείς, θεωρεί, το αργότερο στη χριστιανική διδασκαλία. Ως μύθος δίνει νόημα και προοπτική στη ζωή όσων τον ασπάζονται – την κάνει λιγότερο ανυπόφορη.

Η κρίση και τα μέσα ενημέρωσης

E-mail Εκτύπωση

press 360Του Σωτήρη Βανδώρου

Η βαθιά και παρατεταμένη οικονομική κρίση που διερχόμαστε δεν θα μπορούσε να αφήσει αλώβητες τις επιχειρήσεις των μέσων ενημέρωσης. Ίσα-ίσα ήταν αναμενόμενο να προκαλέσει σαρωτικές συνέπειες σε μια αγορά που παρουσίαζε πολύ σοβαρές στρεβλώσεις. Κατά κάποιον τρόπο, μολονότι πολλά μέσα ή και ολόκληροι όμιλοι έκλεισαν, έγινε πλήθος απολύσεων και συρρικνώθηκε σημαντικά το παραγόμενο δημοσιογραφικό και ψυχαγωγικό προϊόν, είναι απορίας άξιον πώς εξακολουθούν να επιβιώνουν τόσα μέσα. Η εξέταση της κρίσης στο χώρο αυτό είναι άκρως διδακτική στο μέτρο που συνιστά μικρογραφία μιας γενικότερης κατάστασης, άλλα έχει επιπλέον ορισμένες ιδιαιτερότητες – αφενός το γεγονός ότι σχετίζεται με το δημόσιο αγαθό της ενημέρωσης, αφετέρου, και σε συνάφεια με το προηγούμενο, το γεγονός ότι η λειτουργία του συνάπτεται ευθέως με τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Εδώ τίθεται βεβαίως και το ερώτημα εάν και πώς η συνθήκη που κλυδωνίζει τα ίδια τα ΜΜΕ τα επηρεάζει ουσιωδώς ως προς τη σύλληψη, την ανάλυση και την παρουσίασή της.

Σε τι ξεχωρίζει ο καλός δάσκαλος

E-mail Εκτύπωση

great-teacher 360x240Του Σωτήρη Βανδώρου

Εάν θέλουμε να ξεχωρίσουμε έναν παράγοντα ως τον πλέον σημαντικό σε κάτι τόσο περίπλοκο όσο ένα εκπαιδευτικό σύστημα ποιος θα ήταν αυτός; Το πρόγραμμα σπουδών; Οι παιδαγωγικές αρχές και μέθοδοι που εφαρμόζει; Ο γενικός προσανατολισμός του; Όχι, λέει ο Todd Whitaker, τίποτε από αυτά. Είναι η ποιότητα του εκπαιδευτικού. Αυτό που κάνει τη διαφορά, ισχυρίζεται ο διακεκριμένος σχολικός διευθυντής, σύμβουλος εκπαίδευσης και συγγραφέας, είναι ο σπουδαίος δάσκαλος. Είναι εκείνος ο οποίος μπορεί να εμπνεύσει τους μαθητές, να τους προκαλέσει το ενδιαφέρον για τη γνώση και τελικά να τους κάνει να μάθουν, να αναπτύξουν κριτική σκέψη και δεξιότητες, να κοινωνικοποιηθούν, να εσωτερικεύσουν αξίες κ.ο.κ. Μπορεί να έχεις ένα καλοσχεδιασμένο αναλυτικό πρόγραμμα. Είναι απλώς άχρηστο εάν ο δάσκαλος δεν έχει τα προσόντα να το υποστηρίξει. Μπορεί, αντίθετα, να έχεις ένα μέτριο αναλυτικό πρόγραμμα. Είναι ο ξεχωριστός δάσκαλος που θα καταφέρει να το απογειώσει.

Γιατί αντιγράφουν οι φοιτητές μας;

E-mail Εκτύπωση

864a48062735417ab814d2f8f38f1960Του Σωτήρη Βανδώρου

«Υπάρχουν κάποια μαθήματα που τα ίδια παράγουν την αντιγραφή. Εφόσον κάνεις στείρα αντιγραφή του βιβλίου, των σημειώσεων, ποια η διαφορά του να κάνεις αντιγραφή από το σκονάκι;… Όταν μαθαίνεις απ’ έξω κάτι, δεν είναι αντιγραφή;… Εφόσον δεν είναι εξαπάτηση να αντιγράψω ένα βιβλίο απ’ έξω, δεν είναι εξαπάτηση να το αντιγράψω βλέποντάς το». Αυτά λέει ο Schopenhauer – όχι ο φιλόσοφος, αλλά ο… φοιτητής που επέλεξε αυτό το ψευδώνυμο προκειμένου να εκθέσει την προσωπική του εμπειρία και άποψη για την αντιγραφή στις εξετάσεις στο πανεπιστήμιο.

Συμφέροντα ισχυρά, κράτος αδύναμο

E-mail Εκτύπωση

gaitis 360x240Του Σωτήρη Βανδώρου

Στην Ελλάδα το κράτος είναι υπερτροφικό, η κοινωνία πολιτών ασθενής και βασιλεύουν οι πελατειακές σχέσεις και η κομματοκρατία. Σωστά; Λάθος! Πρόκειται για κοινές παραδοχές που στηρίζονται περισσότερο σε βολικές γενικεύσεις, παρά σε επαληθεύσιμα εμπειρικά δεδομένα, υποστηρίζει ο επίκουρος καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Χρυσάφης Ι. Ιορδάνογλου. Στο σύντομο, παρεμβατικό δοκίμιό του Κράτος και ομάδες συμφερόντων συνεξετάζει τις βασικές ορίζουσες αυτού που μπορεί να αποκληθεί μεταπολιτευτικό κοινωνιολογικό παράδειγμα και συμπεραίνει ούτε λίγο ούτε πολύ ότι παρουσιάζει σοβαρότατα προβλήματα θεμελίωσης· ακόμη περισσότερο: προτείνει να σκεφτούμε κατά πόσον εγγύτερα στην πραγματικότητα βρίσκεται η περίπου αντίστροφη σχέση, δηλαδή ότι έχουμε να κάνουμε με μια ισχυρή κοινωνία απέναντι σε ένα αδύναμο κράτος.

Σελίδα 4 από 8

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube