x
Διαφήμιση

18 Ιουλίου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:16:27:18 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Έξοδος από τα διανοητικά χαρακώματα

E-mail Εκτύπωση

trenches 700Του Σωτήρη Βανδώρου

Ένα από τα δεινά της, πολυετούς πια, οικονομικής και πολιτικής κρίσης είναι η αφόρητη πίεση που (εξακολουθεί να) εκφράζεται ποικιλοτρόπως στη δημοσιότητα προκειμένου να πάρουμε θέση μεταξύ διασταυρούμενων πυρών. Το λέω συνθηματικά, αλλά νομίζω συνεννοούμαστε: Εάν σου φταίει ο «νεοφιλελευθερισμός», στρατοπέδευσε από ΄δω. Εάν σου φταίει ο «λαϊκισμός», στρατοπέδευσε από 'κει. Ωραία, τώρα άρχισε κι εσύ να εκτοξεύεις τις βολές σου: κατάγγειλε τις ανήθικες πολιτικές δυνάμεις που μας καταδυναστεύουν, κούνα το δάκτυλο στους αφελείς ή στους δόλιους που τάσσονται με τους «απέναντι», ονομάτισε τους εχθρούς. Και πάει λέγοντας.

Ρητορικής εγκώμιο

E-mail Εκτύπωση

clinton trump debate 700Για το έργο Τέχνη Ρητορική του Αριστοτέλη (μτφρ. Παντελής Μπασάκος, εκδ. νήσος & Εταιρεία Μελέτης των Επιστημών του Ανθρώπου)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ο Αριστοτέλης δεν μιλάει ελληνικά.
Η Ρητορική του Αριστοτέλη είναι ένα σύγχρονο έργο.
Η ρητορική διάσταση δεν μπορεί να διαχωριστεί από το περιεχόμενο του (πολιτικού) λόγου.
Αναγνώστη, αν νομίζεις ότι μόλις διάβασες ένα μικρό κατάλογο παραδόξων κάνεις λάθος κι αν έχεις την υπομονή να διαβάσεις τις παρακάτω αράδες θα προσπαθήσω να σου εξηγήσω γιατί.

Δημοκρατία & φιλελευθερισμός: Μαζί ή χώρια;

E-mail Εκτύπωση

george caleb bingham stump speakingΤου Σωτήρη Βανδώρου

Σήμερα οι δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες δεν διάγουν και τις καλύτερες των ημερών. Η δυσανεξία που νιώθουν οι πολίτες για τη λειτουργία των θεσμών και την ικανότητα του πολιτικού προσωπικού να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στα αιτήματά τους τείνει να αυξάνεται διαρκώς. Η απήχηση δυνάμεων που είτε προσβάλλουν και φθείρουν είτε αμφισβητούν ευθέως το πολίτευμα τείνει να μεγαλώνει. Μπορεί το έργο του Αλέξις ντε Τοκβίλ, στοχαστή του 19ου αιώνα, να ενισχύσει τον προβληματισμό μας σχετικά με όψεις της σύγχρονης πολιτικής κρίσης; Μπορεί! Κι αυτό διότι η απόσταση που μας χωρίζει από τον Γάλλο θεωρητικό (και πολιτικό) είναι δυνατόν να λειτουργήσει ευεργετικά. Εμείς βιώνουμε τη σύνθεση φιλελευθερισμού και δημοκρατίας, τη γνωστή μας φιλελεύθερη δημοκρατία, ως προ πολλού αποκρυσταλλωμένη και τετελεσμένη, ενώ ο Τοκβίλ μελετά αυτή τη σχέση όταν είναι στα αρχικά της βήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατά περίπτωση, υπό διαμόρφωση, υπό αμφισβήτηση ή ακόμη ανύπαρκτη στην Ευρώπη.

Άνθρωποι σε ζοφερούς καιρούς

E-mail Εκτύπωση

festΜε αφορμή τα βιβλία Τα όνειρα στο Τρίτο Ράιχ της Charlotte Beradt (μτφρ. Γιάννης Καλιφατίδης, εκδ. Άγρα) και Όχι εγώ - Ο ναζισμός μέσα από τα μάτια ενός παιδιού του Joachim Fest (μτφρ. Αλεξάνδρα Παύλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Σωτήρη Βανδώρου

«Γύρω στις εννέα το βράδυ, μόλις έχω τελειώσει το ιατρείο μου και ενώ ετοιμάζομαι να ξαπλώσω στον καναπέ και να χαλαρώσω συντροφιά με ένα βιβλίο για τον Ματτίας Γκρύνεβαλντ, βλέπω ξάφνου τους τοίχους στο δωμάτιο, στο διαμέρισμά μου, να καταρρέουν. Κοιτάζω γύρω μου, για να ανακαλύψω με φρίκη ότι όλα τα διαμερίσματα, ως εκεί που φτάνει το μάτι, δεν έχουν πια τοίχους. Από κάποιο μεγάφωνο ακούω μια απαίσια φωνή να λέει "Σύμφωνα με το διάταγμα της 17ης του τρέχοντος μηνός, περί κατάργησης των τοίχων"».

Πέρα από το ροζ και το γαλάζιο

E-mail Εκτύπωση

gender 700Για τη μελέτη Πέρα από το ροζ και το γαλάζιοΌλα τα παιχνίδια για όλα τα παιδιά της Δήμητρας Κογκίδου (εκδ. Επίκεντρο)

Του Σωτήρη Βανδώρου

«Το όνομα μου είναι Charlotte. Είμαι 7 χρονών και λατρεύω τα Lego αλλά δεν μου αρέσει που τα πιο πολλά ανθρωπάκια Lego είναι αγόρια, ενώ σπάνια συναντώ κορίτσι Lego. Σήμερα πήγα σε ένα μαγαζί και είδα Lego σε δύο τμήματα, τα κοριτσίστικα ροζ και τα αγορίστικα μπλε. Αυτά που έκαναν τα κορίτσια-Lego ήταν να κάθονται στο σπίτι, να πηγαίνουν στην παραλία και να ψωνίζουν, αλλά δεν έκαναν καμία δουλειά. Τα αγόρια όμως έπαιρναν μέρος σε περιπέτειες, δούλευαν, έσωζαν ανθρώπους, έκαναν κάποιο επάγγελμα, κολυμπούσαν ακόμα και δίπλα σε καρχαρίες. Θέλω να φτιάξεις πιο πολλά κορίτσια-Lego και να τα βάζεις κι αυτά να πηγαίνουν σε περιπέτειες και να διασκεδάζουν, σύμφωνοι;»

Ελλάδα, μια λαϊκιστική δημοκρατία

E-mail Εκτύπωση

crisisΤου Σωτήρη Βανδώρου

Τι φταίει για την οξύτατη οικονομική και πολιτική κρίση που μαστίζει τη χώρα; Και τι πρέπει να γίνει; Σ’ αυτά τα θεμελιώδη ερωτήματα, κατευθείαν στο ψαχνό, επιχειρεί ν’ απαντήσει το άκρως επίκαιρο βιβλίο του Τάκη Σ. Παππά Λαϊκισμός και κρίση στην Ελλάδα. Προκειμένου να το κάνει αυτό ο αναπληρωτής καθηγητής συγκριτικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας συγκροτεί μια ολοκληρωμένη ανάλυση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος μέχρι και τις εκλογές του 2012.

Βαθύ κράτος και ακροδεξιά

E-mail Εκτύπωση

xa-astynomiaΤου Σωτήρη Βανδώρου

Πρόκειται για τις περιπτώσεις εκείνες που ένας συλλογικός τόμος δεν αποτελεί απλώς «συστέγαση» κειμένων, αλλά συνεκτική, ενιαία πρόταση στην οποία συμπράττουν διαφορετικοί συντελεστές, αλληλοσυμπληρώνοντας ουσιωδώς ο ένας τον άλλον. Το «βαθύ κράτος» στη σημερινή Ελλάδα και η Ακροδεξιά που επιμελήθηκε  ο Δημήτρης Χριστόπουλος είναι έργο σημαντικό καθώς έρχεται να καλύψει συστηματικά μια κρίσιμη διάσταση στη μελέτη της σύγχρονης Ακροδεξιάς και του φασιστικού εξτρεμισμού: πώς αυτά τα φαινόμενα εκδηλώνονται στο εσωτερικό του βαθέος κράτους –προσοχή, όχι παρακράτους–, δηλαδή στην αστυνομία, τη δικαιοσύνη, το στρατό και την Εκκλησία της Ελλάδος.

Ο εξτρεμισμός στο εδώλιο

E-mail Εκτύπωση

mixaloliakosΠερί Χρυσής Αυγής ΙΙΙ

Του Σωτήρη Βανδώρου

Πλησιάζει η ώρα, μετά την απόφαση του Συμβουλίου Εφετών το οποίο υιοθετεί τη σχετική πρόταση του εισαγγελέα, που η ηγετική ομάδα της νεοναζιστικής οργάνωσης, το σύνολο της προηγούμενης κοινοβουλευτικής ομάδας της μαζί με 52 στελέχη, μέλη και συνεργούς θα αντιμετωπίσουν τη Δικαιοσύνη και θα λογοδοτήσουν για τις εγκληματικές κι αποτρόπαιες πράξεις τους. Πώς μπορούμε να αποτιμήσουμε την κατάσταση μέχρι τώρα, λαμβάνοντας υπόψιν και το αποτέλεσμα των πολύ πρόσφατων εθνικών εκλογών; Και τι θα πρέπει να αναμένουμε από τη δίκη και τα επικοινωνιακά και πολιτικά της παρακολουθήματα;

Εμείς, ο λαός

E-mail Εκτύπωση

we-the-peopleΤου Σωτήρη Βανδώρου

Είναι τα τελευταία χρόνια, εν μέσω της οικονομικής κρίσης που ραγδαία εξελίχθηκε και σε πολιτική, που στοχαζόμαστε αλλά κι εμπράκτως αναμετριόμαστε εντατικά με τη δημοκρατία και τις αδυναμίες της, τα όρια και τους εχθρούς της, τη δυσανεξία προς τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και τις εναλλακτικές δυνατότητες. Εξίσου έχει φουντώσει η συζήτηση περί λαϊκισμού, ο οποίος πλέον για πολλούς προσλαμβάνει παροξυσμικές μορφές και είναι από τις σημαντικότερες αιτίες των δεινών μας αν όχι η σπουδαιότερη, ενώ για άλλους οφείλει να ανασημασιοδοτηθεί με θετικό πρόσημο εφόσον αντιτίθεται σε έναν αντι-λαϊκιστικό λόγο ο οποίος στο όνομα της καταγγελίας του λαϊκισμού απαξιώνει κάθε τι λαϊκό και τελικά τον ίδιο το λαό (λόγος περί αρίστων, τεχνοκρατών, οι εκλογές λειτουργούν αποσταθεροποιητικά κ.ο.κ.). Στο συλλογικό τόμο Τι είναι λαός; που μετέφρασε άριστα ο Γιώργος Καράμπελας περιλαμβάνονται έξι κείμενα, όλα ενδιαφέροντα, γύρω από τη θεμελιώδη αυτή έννοια και κατά κάποιον τρόπο συνδετικό κρίκο ανάμεσα στη δημοκρατία και το λαϊκισμό. Εδώ επιλέγουμε, εν πολλοίς αυθαίρετα, να αναφερθούμε σε τρία από αυτά, που πάντως βρίσκουμε ότι εμμέσως είναι πιο γόνιμα για τον προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί στην ελληνική πολιτική δημοσιότητα.

Το πανεπιστήμιο στην πρέσα

E-mail Εκτύπωση

panepistimio-big-390Για τη μελέτη του Κωσνταντίνου Μ. Σοφούλη Το πανεπιστήμιο ως σχολείο - Αναζητώντας το εκπαιδευτικό αποτύπωμα (εκδ. Gutenberg)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Η οικονομική κρίση ήρθε να προστεθεί στα συσσωρευμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο και να τους δώσει δραματική διάσταση. Ήδη τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα με το 30% των πόρων που διέθεταν προ κρίσης. Δεν χρειάζεται κανείς να διαθέτει προφητικές ιδιότητες για να προβλέψει ότι σε λίγα χρόνια ο ακαδημαϊκός χάρτης της χώρας θα έχει συρρικνωθεί και μεταβληθεί σημαντικά. Αλλά βεβαίως είναι δύσκολο να φανταστεί το βάθος, την έκταση και κυρίως την ακριβή κατεύθυνση των αλλαγών. Τι θέλουμε όμως από το πανεπιστήμιο σήμερα; Υπάρχει κάποιο σχέδιο; Είναι σαφείς οι προτεραιότητες; Ασφαλώς όχι.

Γονείς, οι πρώτοι παιδαγωγοί

E-mail Εκτύπωση

parentskissbaby-390Του Σωτήρη Βανδώρου

Είναι η πιο τρομερή περιπέτεια για την ανθρώπινη συνθήκη, λέει μετά λόγου γνώσεως ο Αλντό Ναουρί, για την ανατροφή και διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Στο βιβλίο του Εκπαιδεύοντας τα παιδιά ο λιβυκής καταγωγής παιδίατρος που σπούδασε κι εργάστηκε στη Γαλλία καταθέτει την επαγγελματική του εμπειρία σαράντα ετών, οργανώνοντας τις ιδέες του γύρω από τον καθοριστικό ρόλο των πρώτων παιδαγωγών, των γονιών, στους οποίους και κατεξοχήν απευθύνεται.

Η κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου

E-mail Εκτύπωση

390x260 debt

Του Σωτήρη Βανδώρου

Το χρέος, κρατικό και ιδιωτικό, δεν πρέπει να ιδωθεί ως κάτι το δευτερογενές στο πλαίσιο λειτουργίας του σύγχρονου καπιταλισμού. Δεν θα πρέπει να θεωρήσουμε το χρηματοπιστωτικό σύστημα, που δίνει τον τόνο στην οικονομία εδώ και μερικές δεκαετίες, πρωτίστως ως μηχανισμό χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, όσο κυρίως ως σύστημα διαχείρισης ιδιωτικών και δημόσιων χρεών. Κατά προέκταση, κρίσιμη εν προκειμένω είναι η σχέση (εξουσίας) μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή. Έτσι, το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι παρά το χρέος από τη σκοπιά των οφειλετών και ο τόκος από τη σκοπιά των πιστωτών. Ο Maurizzio Lazzarato, που υποστηρίζει αυτή τη θέση, προτείνει μάλιστα να αντικατασταθεί η έννοια του χρηματοπιστωτικού συστήματος (ως παραπλανητικής) από αυτήν της «οικονομίας του χρέους». Στο δοκίμιό του Η κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου επεξηγεί αναλυτικά αυτή την προσέγγιση για την οποία επιστρατεύει θεωρήσεις των Μαρξ, Νίτσε, Φουκώ και ιδίως των Ντελέζ και Γκουαταρί.

Οι προστάτες της Ευρώπης

E-mail Εκτύπωση

390x260-prostatesΤου Σωτήρη Βανδώρου

Εξ αντικειμένου, σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα η λεγόμενη γραφειοκρατική αυτονομία είναι πολύ περισσότερο εφικτή σε σύγκριση με αυτή ενός συγκεντρωτικού πολιτικού συστήματος – δηλαδή η δημοσιοϋπαλληλία έχει περισσότερες δυνατότητες να επηρεάζει τη χάραξη κι εφαρμογή πολιτικής σύμφωνα με τις δικές της επιδιώξεις, ανεξάρτητα από τις προτιμήσεις των πολιτικών αξιωματούχων. Ωστόσο, θεωρείται αμφίβολο εάν αυτό πράγματι συμβαίνει με το σώμα των διοικητικών υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατεξοχήν συνιστούν τη «γραφειοκρατία των Βρυξελλών»· κι αυτό γιατί σύμφωνα με ευρέως διαδομένες πεποιθήσεις είναι η ίδια πολιτικά κατακερματισμένη και προσανατολισμένη περισσότερο στην κατά προτεραιότητα υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων, παρά σε ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό όραμα. Αυτή την εντύπωση ανατρέπει η έρευνα των Αντώνη Έλληνα και Εζρά Σουλεϊμάν, υποστηρίζοντας αντίθετα πως, τουλάχιστον κατά την αντίληψη της διοικητικής της ελίτ, η Επιτροπή συνέχεται όχι μόνο από κοινή οργανωσιακή κουλτούρα, αλλά ότι επιπλέον οι εθνικοί ανταγωνισμοί παραμερίζονται υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που τίθεται ως υπέρτερος αδιαμφισβήτητος στόχος και σχέδιο.

Για την υποτέλεια των γυναικών

E-mail Εκτύπωση

390260 subjectionΤου Σωτήρη Βανδώρου

Εάν το πιο γνωστό έργο του Τζον Στούαρτ Μιλλ, το Περί Ελευθερίας (1859), εκφράζει την πλέον εμβληματική διατύπωση του πολιτικού φιλελευθερισμού του 19ου αιώνα, το δοκίμιό του Για την υποτέλεια των γυναικών (1869) αποτελεί την «ακραία» λογική του απόληξη. Είναι αυτό που συνδυάζει τις θεωρητικές αρχές και αξίες με τη ζώσα πραγματικότητα, διατυπώνοντας ένα ριζοσπαστικό πολιτικό αίτημα. Εδώ ο φιλελευθερισμός συναντά, avant la lettre, το φεμινισμό. Συνιστά τη στιγμή που ο φιλόσοφος Μιλλ μετατρέπεται σε δημόσιο διανοούμενο (ας μη φοβηθούμε τη λέξη, μόνο και μόνο επειδή έχει γίνει κατάχρησή της), αλλά και τη στιγμή που ο βίος του Τζον Στουαρτ συντονίζεται στο ακέραιο με το στοχαστή Μιλλ, κι εμείς υποκλινόμαστε σε μια μεγάλη προσωπικότητα.

Ο διπλός εκλογικός σεισμός

E-mail Εκτύπωση

diplos-seismos

Διαβάζουμε τα αποτελέσματα των εκλογών με τα εργαλεία που μας κληροδότησε Ο διπλός εκλογικός σεισμός του 2012 (επιμ.: Γ.Βούλγαρη - Η.Νικολακόπουλου). 

Του Σωτήρη Βανδώρου

Είναι αδύνατο να αξιολογήσει κανείς τα αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών και ευρωπαϊκών εκλογών του 2014, χωρίς να συνεκτιμήσει αυτά των εθνικών εκλογών του 2012. Όχι επειδή ήταν οι προηγούμενες εκλογές, αλλά επειδή, όπως εξηγούν οι πολιτικοί επιστήμονες Γιάννης Βούλγαρης και Ηλίας Νικολακόπουλος στην εισαγωγή του ομότιτλου τόμου που επιμελούνται κι ο οποίος εκδόθηκε πολύ πρόσφατα από το Θεμέλιο, επρόκειτο για έναν διπλό εκλογικό σεισμό.

Ήταν ο Μακιαβέλλι μακιαβελικός;

E-mail Εκτύπωση

altΤου Σωτήρη Βανδώρου

Αν ο μακιαβελισμός είναι όρος του καθημερινού μας λεξιλογίου, οφείλεται εν πολλοίς στην πρόσληψη του «Ηγεμόνα» (1513), της σύντομης πραγματείας περί της κατάκτησης, της διατήρησης και της επαύξησης της πολιτικής εξουσίας που κατέστησε διαβόητο το συγγραφέα της. Μισή χιλιετία μετά, το όνομά του ταυτίζεται με τη δολοπλοκία, τον κυνισμό, τον αμοραλισμό και το ρητό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», φράση που πάντως ουδέποτε έγραψε ο Νικολό Μακιαβέλλι (1469-1523). 

Οι μετανάστες μάς κάνουν καλό

E-mail Εκτύπωση

metanastes-360x240Του Σωτήρη Βανδώρου

Όταν ο homo sapiens διαμορφώθηκε ως ξεχωριστό είδος, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, υπήρχε ήδη «μετανάστευση». Οι μακρινοί μας πρόγονοι, οι πρώτοι άνθρωποι, μετεγκαθίσταντο αρχικά εντός της Αφρικής και περίπου πριν από 60.000 χρόνια πέρασαν στην Αραβική Χερσόνησο κι από εκεί σταδιακά εποίκισαν όλον τον κόσμο. Σε πρώτη φάση οι βιοτικές ανάγκες, αργότερα συνδυασμένες με πολιτισμικούς παράγοντες –«οι πανίσχυρες δυνάμεις της θρησκείας, του πολέμου και του εμπορίου» όπως χαρακτηριστικά συνοψίζουν οι συγγραφείς του Αυτοί δεν είναι σαν εμάς– αναγκάζουν πολλούς ανθρώπους να μεταναστεύουν. Ας μην το λησμονούμε: αφενός έχουμε όλοι μας κοινή καταγωγή κι αφετέρου κάθε κοινωνία και κουλτούρα είναι ουσιωδώς διαπερατή, ακριβώς επειδή μαζί με τους ανθρώπους διακινούνται ιδέες, πρακτικές, αγαθά κ.ο.κ.

Σελίδα 2 από 5

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube