x
Διαφήμιση

14 Νοεμβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:04:13:27 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΠΡΟΣΩΠΑ ΞΕΝΟΙ ΙΙ Μπεατρίζ Χάουσνερ: «Η πιο δημιουργική κατάσταση ύπαρξης είναι η ονειροπόληση»

Μπεατρίζ Χάουσνερ: «Η πιο δημιουργική κατάσταση ύπαρξης είναι η ονειροπόληση»

E-mail Εκτύπωση

altΣυνέντευξη με την Καναδή ποιήτρια Beatriz Hausner, η οποία έρχεται στην Ελλάδα για την παρουσίαση του βιβλίου της «Η ράφτρα και η ζωντανή κούκλα» (μτφρ. Χριστίνας Λιναρδάκη, εκδ. Βακχικόν), την Παρασκευή, 18 Οκτωβρίου, στις 20.00 στο Polis Art Cafe.

Του Λεωνίδα Καλούση 
Φωτογραφίες © Clive S. Sewell

Θέσαμε στην Μπεατρίζ Χάουσνερ ορισμένες θεματικές ενότητες, σε συνάφεια και με τη συλλογή της. Η ανταπόκρισή της άμεση και οι απαντήσεις της, με εμφανή ειλικρίνια και κοινωνικό οραματισμό.

Για την ποίηση

Ένας από τους πιο όμορφους τρόπους να αδειάζει κάποιος το μυαλό του είναι να επιτρέπει, ενώ είναι ξύπνιος, σε όλες τις πλευρές της πραγματικότητας, συμπεριλαμβανομένης της καθημερινότητας, του ονείρου, και του χώρου ανάμεσα, να είναι παρούσες. Η λογική και το ασυνείδητο, όσα διαλογιζόμαστε και το παράλογο, όλα συνυπάρχουν και χύνονται το ένα μέσα στο άλλο. Για μένα, η πιο ευχάριστη και δημιουργική κατάσταση ύπαρξης είναι η ονειροπόληση, ο χώρος ανάμεσα – τότε που κάποιος δεν είναι ούτε εντελώς ξύπνιος ούτε κοιμάται. Είναι η κατάσταση στην οποία νιώθω όσο πιο κοντά είναι δυνατόν στην ποίηση, στην πιο αμιγή της μορφή. 

Για τη συλλογή

Η ράφτρα και η ζωντανή κούκλα και αργότερα το Μπαίνει το ρακούν1, προέκυψαν στη διάρκεια μιας περιόδου όπου ήθελα να εξερευνήσω την έκφραση του σεξ και του έρωτα χωρίς αναστολές, ελεύθερα. Ήθελα να δείξω τη δύναμη που έχει ο έρωτας να μεταμορφώνει τον άνθρωπο και τον κόσμο του. Από αυτή την άποψη, η γλώσσα και η ποίηση γίνονται ένα εργαλείο με το οποίο μπορεί ο ποιητής να εξαντλήσει τα όρια της εμπειρίας, να υπάρξει συναισθηματικά και νοητικά μέσα σε ένα πεδίο όπου δεν υπάρχουν περιορισμοί. Μολονότι είναι αλήθεια ότι ένα άτομο, στην περίπτωσή μου ένας άνδρας, είναι η αντικειμενική πραγματικότητα που πυροδοτεί αυτές τις αισθήσεις, η εξερεύνησή του μέσω της συγγραφής, της γλώσσας, δεν έχει όρια και δεν απαιτεί προσαρμογή σε εξωτερικές πιέσεις. Ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε συνωμοτεί ενάντια στην ελευθερία, ορθώνει κάθε είδους φραγμούς και θέτει όρια, διαρκώς.

Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ραπτική και τα λοιπά στοιχεία, από τα οποία παράγονται ρούχα, εμπλέκουν τεχνολογία, μηχανές, υλικά. Με κάποιον τρόπο, ένα ποίημα είναι επίσης μια τέτοια κατασκευή. 

Για το ράψιμο

Από μικρή ενδιαφερόμουν πολύ για τα ρούχα. Συγχρόνως, η ανατροφή μου ήταν κάπως αυστηρή, με την έννοια πως με μάθανε να θεωρώ τέτοιου είδους θέματα επιπόλαια και ρηχά. Έτσι, για μένα, οι έφοδοι στην ντουλάπα ή σε μπουτίκ σηματοδοτούσαν μια εσωτερική παραβίαση. Η αλήθεια είναι πως με συγκινούν οι υφές, η ομορφιά των υφασμάτων, η γυαλάδα τους, εκτιμώ και θαυμάζω την καλή ραπτική, με τα κουμπιά, τα φερμουάρ, τα στριφώματα και τις φόδρες. Όλα τα στοιχεία του ραψίματος και οι εξαιρετικά σύνθετες τεχνικές του προσφέρουν απλόχερα μεταφορές που σε όρους λέξεων είναι πολύ πλούσιες. Έτσι, ήταν για μένα σχετικά εύκολο να επινοήσω ένα σύστημα μεταφορών για να εξερευνήσω την επιθυμία, το πάθος και τα αντίθετά τους, την προσμονή και τη θλίψη. Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ραπτική και τα λοιπά στοιχεία, από τα οποία παράγονται ρούχα, εμπλέκουν τεχνολογία, μηχανές, υλικά. Με κάποιον τρόπο, ένα ποίημα είναι επίσης μια τέτοια κατασκευή. 

Για τη ζωντανή κούκλα

Κάποια στιγμή, σκέφτηκα: Τι θα γινόταν αν κάποιος κατασκεύαζε έναν αγαπημένο για τον εαυτό του; Μου ήρθε η ιδέα ότι θα μπορούσα να φτιάξω για μένα τον ιδανικό άνδρα και ότι θα μπορούσα να το κάνω χρησιμοποιώντας υλικά με τα οποία φτιάχνονται τα ρούχα. Ο άνδρας-κούκλα που έφτιαξα είναι ένα ον ικανό για συναίσθημα, ικανό να με συντηρήσει, στη φαντασία μου. Με ενέπνευσε η καθαρή δύναμη της εικόνας της Γαίας, όπως την περιγράφει ο Ησίοδος στη Θεογονία του. Στο Μπαίνει το ρακούν προχώρησα την ιδέα σε αυτό που ένας κριτικός αποκάλεσε το «μετα-ανθρώπινο», καθώς ο εραστής είναι συγχρόνως άνθρωπος, μηχάνημα και ζώο.

Για τις φωνές άλλων ποιητών στα ποιήματά της

Δεν θα μπορούσα να είμαι ποιήτρια χωρίς τις φωνές όλων εκείνων των ποιητών που ήρθαν πριν από μένα! Και αυτό προέρχεται, πιστεύω, από το γεγονός ότι έχω μεταφράσει το έργο τους. Έμαθα τόσα πολλά από τα ποιήματα που μετέφρασα... Τους χρωστώ μεγάλη ευγνωμοσύνη. Και είναι γεγονός ότι χρησιμοποιώ την τεχνική του κολάζ στην ποίησή μου. Το βρίσκω συναρπαστικό και δημιουργικό να γράφω χρησιμοποιώντας τα ποιήματα των άλλων, με τον ίδιο τρόπο που οι μουσικοί της τζαζ αυτοσχεδιάζουν εισάγοντας στη μουσική τους διάφορες μουσικές φράσεις. Είναι ένα διαρκώς διευρυνόμενο, απέραντο πλέγμα εικόνων, ήχων και αφηγήσεων που με συγκινούν, μαθημάτων που προσφέρονται, αισθήσεων που μεταφέρονται από τους άλλους ποιητές σε εμένα.

Για την παρέλαση προσώπων στα ποιήματά της

Ο κόσμος είναι πολύ πλούσιος και γεμάτος εξαιρετικούς ανθρώπους, το παράδειγμα –ή το δράμα– των οποίων με συγκινεί. Είναι μορφές που συχνά γίνονται εμβληματικές στη φαντασία μου. Και, όταν δεν βρίσκω τους κατάλληλους ανθρώπους, τους επινοώ, τους κατασκευάζω, σαν τον ιδανικό εραστή στο ποίημά μου ή εκείνο το παράξενο προσωπείο, το ρακούν, έναν άντρα-ζώο, κάποιες φορές ένα τεράστιο παιχνίδι σεξ, ένα είδος σάιμποργκ.

Για τον χώρο

altΟ χώρος, πάλι, ήταν κάτι που πάντα με ενδιέφερε, ως κάτι που μπορώ να κατοικήσω. Φοβάμαι να μην έχω ένα μέρος δικό μου. Ίσως επειδή έζησα εκτοπισμένη, αν και σε πολύ μικρότερο βαθμό από ό,τι οι γονείς μου και η οικογένειά μου γενικά. Το να χάνει κάποιος το σπίτι του, τον χώρο του, τα πράγματα που καταλαμβάνουν αυτόν τον χώρο, είναι για μένα τρομακτικό.

Έχω, επίσης, την παρόρμηση να φαντάζομαι μια ποιητική κατάσταση ολοκληρωτικά. Είναι σαν να πρέπει πάντα να απαντώ σε ερωτήσεις όπως: τι υπάρχει εντός; Πώς μοιάζει; Πώς νιώθει κανείς όταν είναι μέσα στην καρδιά; Πώς είναι να είσαι πιλότος σε αερομαχία σε καιρό πολέμου; Πώς μπορεί να νιώθει κάποιος όταν βρίσκεται σε ένα δωμάτιο όπου υπάρχει κι ένας άγγελος; Έμαθα να βλέπω τον κόσμο έτσι από τον πατριό μου, τον Ludwig Zeller.

Για τη χρήση αρχαιοελληνικών στοιχείων, όπως του μύθου του Ορφέα και της Ευρυδίκης, στην ποίησή της

Ο μύθος του Ορφέα είναι πραγματικά μία από τις μεγαλύτερες επινοήσεις της ανθρωπότητας. Περιέχει κυριολεκτικά όλα όσα με αφορούν: την αγάπη σαν πρωταρχική παρόρμηση, την κάθοδο στην κόλαση για τη διάσωση της αγάπης – ως μεταφοράς για τη διαδικασία της ποίησης, τον εγγενή κίνδυνο από το να κοιτάς με συγκεκριμένους τρόπους.

Πρωτοέμαθα για τον Ορφέα από μια ταινία φαντασίας, την οποία παρακολούθησα πολλές φορές όταν ήμουν μικρή, λεγόταν Ορφέο Νέγκρο. Σκέφτηκα περισσότερο το θέμα όταν στα είκοσί μου, άρχισα να μεταφράζω ποιήματα του Ρόζαμελ ντελ Βάλε, που ήταν και ο ίδιος ορφικός ποιητής, ειδικά το ποίημα του «Η Ευρυδίκη είναι το ξεχασμένο αστέρι».

Zούμε σε μια κόλαση, μια εποχή φρικτών πολέμων, πολέμων που γίνονται με τρομερές μηχανές, όπου η κόλαση είναι κάτω στη γη αλλά και επάνω στον ουρανό. Η κόλαση είναι αναπόδραστη.

Εμπνεύστηκα τον «Αντεστραμμένο Ορφέα» μια μέρα που είχα πάει να ακούσω μουσική –ηλεκτρονική noise– σουρεαλιστών φίλων μου, που πειραματίζονται με αντικείμενα τα οποία όταν συνδυαστούν, παράγουν ήχο. Διάβαζα τη Νυχτερινή πτήση του Εξυπερύ και μιλούσα με έναν άνδρα που ήταν πιλότος και μου φάνηκε ότι αυτό που κάνουν οι πιλότοι, ιδίως της πολεμικής αεροπορίας, είναι πολύ τολμηρό και εξαιρετικά επικίνδυνο. Τότε πήγα και είδα εικόνες αερομαχιών από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκείνες οι εικόνες, σε συνδυασμό με τους ήχους από τη μουσική των φίλων μου, κάπως πυροδότησαν αυτή την ιδέα: ζούμε σε μια κόλαση, μια εποχή φρικτών πολέμων, πολέμων που γίνονται με τρομερές μηχανές, όπου η κόλαση είναι κάτω στη γη αλλά και επάνω στον ουρανό. Η κόλαση είναι αναπόδραστη. Έτσι, αποφάσισα ότι η Ευρυδίκη και ο Ορφέας του σήμερα μπορούσαν να παρουσιαστούν με μια αντιστροφή, σαν να είναι η κόλαση επάνω.

Πιστεύω ειλικρινά και νιώθω πως η ποίηση, η δημιουργία ποιητικών αντικειμένων, έχει να κάνει με τη μεταμόρφωση. Εάν, κατά τη διαδικασία, κάποιος εφεύρει νέους μύθους, αυτό είναι ένα δώρο που του δίνεται. Όμως, ποτέ δεν είχα την πρόθεση να εφεύρω τίποτα. Απλά ρισκάρω και προσπαθώ να είμαι ειλικρινής, ενώ εκφράζω αυτό που νιώθω, αυτό που βλέπω, αυτό που σκέφτομαι. Θέλω, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, να είμαι ελεύθερη. 

* Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.


1. Οι δύο πιο πρόσφατες ποιητικές της συλλογές, από τις οποίες προέκυψαν τα δύο μέρη της ελληνικής έκδοσης Η ράφτρα και η ζωντανή κούκλα (μτφρ. Χριστίνας Λιναρδάκη, εκδ. Βακχικόν).
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Νέοι σουηδοί ποιητές έρχονται στην Αθήνα: ακούστε τους...

Νέοι σουηδοί ποιητές έρχονται στην Αθήνα: ακούστε τους...

Της Χριστίνας Λιναρδάκη

Με την ευκαιρία της παρουσίασης του τόμου «Ανθολογία νέων σουηδών ποιητών» (μτφρ. Αντώνης Μπογαδάκης, εκδ. Βακχικόν), στις 12 Σεπτεμβρίου στο 48ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο ...

Με τη Νουάλα Έλγουντ στον κόσμο του Γιάννη Μπεχράκη

Με τη Νουάλα Έλγουντ στον κόσμο του Γιάννη Μπεχράκη

Συνέντευξη της Νουάλα Έλγουντ περιδιαβαίνοντας την έκθεση φωτογραφίας του Γιάννη Μπεχράκη στη 16η ΔΕΒΘ, με αφορμή το καινούργιο της βιβλίο «Η μέρα του ατυχήματος» (μτφρ. Βεατρίκη Κάντζολα Σαμπατάκου, εκδ. Bell).

Του Θοδωρή Τσαπακίδη...

Ίρσα Σιγκουρδαντότιρ: «Θέλετε να με λέτε βασίλισσα; Το δέχομαι!»

Ίρσα Σιγκουρδαντότιρ: «Θέλετε να με λέτε βασίλισσα; Το δέχομαι!»

Συνέντευξη με την Ίρσα Σιγκουρδαντότιρ με αφορμή το μυθιστόρημα «Το μήνυμα» (μτφρ. Αλέξης Καλοφωλιάς, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Διονύση Μαρίνου

Για τα μίντια στην Ισλανδία, κι όχι μόν...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Βραδιά-αφιέρωμα στον Ντίνο Μπουτζάτι

Βραδιά-αφιέρωμα στον Ντίνο Μπουτζάτι

Η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο, τις ιδέες και τον πολιτισμό BOOK PRESS και οι εκδόσεις METAIXMIO σας προσκαλούν σε μια βραδιά αφιερωμένη στον σημαντικό ιταλό συγγραφέα Dino Buzzati, την Τρίτη, 19 Νοεμβρίου, στις 19:30 στον Πολυχώρο των εκδόσεων, στην Ιπποκράτους 118.

...
Ιάκωβος Ανυφαντάκης: «Κάποιοι άλλοι»

Ιάκωβος Ανυφαντάκης: «Κάποιοι άλλοι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ιάκωβου Ανυφαντάκη «Κάποιοι άλλοι», που κυκλοφορεί στις 21 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τους π...

Αλόννησος - Liberty Island (1972-2015)

Αλόννησος - Liberty Island (1972-2015)

Του Δημήτρη Αδαμίδη

Μια κηλίδα πάνω στην άμμο η Ασημίνα. Τα γόνατα στο στήθος και στα χέρια το σαγόνι, μόνη ενώπιον ουρανού και θάλασσας. Το βοριαδάκι μύριζε καταιγίδα. Κύματα ξεθύμαιναν κοντά στα παπούτσια της, κάτι ψιθύρι...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube