23 Ιουλίου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:00:00:00 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΙΝΕΜΑ Aπό πού βαστάει η σκούφια μας

Aπό πού βαστάει η σκούφια μας

E-mail Εκτύπωση

altΤου Νίκου Ξένιου

«Ήν δε και αλήτις άσμα ταις αιώραις προσαδόμενον»

Για πρώτη φορά μετά τον Τόπο της Αντουανέτας Αγγελίδου ο ελληνικός κινηματογράφος έχει να επιδείξει μια ταινία που ιχνηλατεί το ζήτημα της ταυτότητας και της ανάκτησης των ριζών, αποκαθαρμένο από τις διανοουμενίστικες εμμονές περασμένων δεκαετιών.

Στο οικογενειακό άλμπουμ της ταινίας Το δέντρο και η κούνια της Μαρίας Ντούζα, μέσα σε πέντε σεναριακές μέρες παρελαύνουν έξι δεκαετίες βαλκανικής ιστορίας, ενώ η επαρχιακή ελληνική κοινωνία, από κοιτίδα διασποράς, αναδεικνύεται σε τόπο φιλοξενίας της διασποράς, επαναπροσδιορίζοντας τις αντιλήψεις και τους θεσμούς της.

Από τη γηραιά Αλβιόνα στο χωριό του παππού

 Η κούνια, πανάρχαιο σύμβολο μετάβασης από την κατάσταση της «άρκτου» (παρθένας προέφηβης) στην κατάσταση της γυναίκας

Μια ελληνίδα γιατρός έρχεται με την κόρη της από το Λονδίνο για να περάσει το Πάσχα με τον πατέρα της, τοπικό πολιτικό παράγοντα κι επαναπατρισθέντα παλιό αριστερό, με αξιόλογο back story που θα αποκαλυφθεί βίαια. Η «πατρίδα» είναι κενό φώνημα, χωρίς συγκεκριμένα σημαινόμενα για την τριανταπεντάχρονη ηρωΐδα, της οποίας η μνήμη έχει ατονήσει. Το ερέθισμα για την επανασύνδεση με την απωθημένη εικόνα της μητέρας της θα δώσει ένα μεγάλο δέντρο του αγροκτήματος όπου αιωρείται μια κούνια, πανάρχαιο σύμβολο μετάβασης από την κατάσταση της «άρκτου» (παρθένας προέφηβης) στην κατάσταση της γυναίκας. Η εικόνα αφήνει ανοιχτά τα περιθώρια για πλούτο ερμηνειών. Το φιλμικό δέντρο, φορτισμένο, παρά την ιδιοτυπία του, με όλη την αλήθεια του «δέντρου» στη ρίζα του οποίου ονειροπολεί ένα παιδί, επιτρέπει την αφαιρετική διεργασία μιας ανεξάντλητης θέασης της πραγματικότητας. Οι παιδικοί φόβοι και εφιάλτες γίνονται φετίχ ποιητικότητας, ενώ η παρέμβαση της σκηνοθέτιδας γίνεται πληθωρική, με ένα τσεκούρι να σηκώνεται απειλητικά. Το δέντρο με την κούνια γίνεται φασματικό, ενώ σταδιακά ενεργοποιείται η ανάμνηση της απόσχισης από τον γενέθλιο τόπο. Διπλή αντανάκλαση συνιστά η μικρή κόρη της, ενώ δύο συμμετρικά ζεύγη απαρτίζονται από τους χαρακτήρες της σέρβας οικονόμου και της δικής της κόρης, που μέλλεται να διαδραματίσουν κυρίαρχο ρόλο στην ανατροπή των βεβαιοτήτων των πρωταγωνιστών.

«Γεια σας περβόλια, γεια σας ρεματιές»...

alt«Είναι αλήθεια ότι πας στην Ελλάδα για να δεις τον πατέρα σου;» ρωτάει ο σύζυγος, «ή μήπως η Ελλάδα είναι πάντα ο τόπος σου;». Η προσγείωση στην ελληνική πραγματικότητα αποκαλύπτει πτυχές της ζωής που άλλαξαν ερήμην των πρωταγωνιστών της. Η συνειδητοποίηση έρχεται καθυστερημένα, μέσα από μια σειρά συμπτώσεων, συγκρουόμενων αισθημάτων, υπέρβασης μικροτήτων και ένταξης στη μικροκοινωνία της κοινότητας. Το παλιό αρχοντικό σπίτι αναδεικνύεται σε πόλο έλξης όλων, είτε συνδέοντάς τους με την πατρική φιγούρα του παρελθόντος, είτε γεφυρώνοντάς τους με το απροσδόκητο μέλλον που έρχεται καλπάζοντας.

Η νοσταλγική αυτή ταινία της σχολής créateur/auteur, έντονα φεμινική, είναι αντιπροσωπευτική της οπτικής γωνίας όλων ημών που μεγαλώσαμε στη δεκαετία του ’70, όταν το άγγιγμα, το ανεπαίσθητο χαμόγελο, ένας μικρός μορφασμός, το βλέμμα και το ψέλλισμα ενός τραγουδιού του Μίκη προσλάμβαναν τελετουργική βαρύτητα. Αλλά και η ανάμνηση από το παιδικό παιχνίδι, την κούνια, τα ρούχα, τα φάρμακα Mexaform της μητέρας, όλα επιτελούσαν τη σταδιακή επανασύνδεση με εκείνο το οριακό, liminal σημείο γειτνίασης της παιδικότητας με την εφηβεία. Η ενηλικίωση της ηρωΐδας έρχεται καθυστερημένα, η συμφιλίωση με τον πατέρα επίσης.

Χωρίς προσχήματα, η νέα πραγματικότητα

altΣτη μορφή της Σέρβας η Μαρία Ντούζα εστιάζει την -πολιτική, κατά βάσιν- πρότασή της: να οικοδομηθεί μια νέα εκδοχή κοινωνικότητας πάνω στα ψήγματα μιας απωλεσθείσης εκδοχής της Ελλάδας. Αυτό προαπαιτεί τη συνδιαλλαγή με εικόνες που έχουμε απαρνηθεί, την αποδοχή του διαφορετικού, την παραίτηση από τα κεκτημένα μας, την καταπρόσωπο συνάντηση με τις νέες εθνικές μας ενδυμασίες και πολιτισμικές ταυτότητες. Και, κυρίως, ένα μεγαλύτερο βαθμό ευαισθησίας, στην ποίηση του τοπίου, στα συναισθήματα των άλλων, στις αισθήσεις και στη διαίσθηση των παιδιών μας. 

Ειλικρινής και απροσχημάτιστη ως προς τις προθέσεις, παραδοσιακή ως προς τη σεναριακή γραφή, αυστηρά δομημένη αλλά με εκπλήξεις στο μοντάζ, με αισθησιακές λήψεις του σπιτιού και των δέντρων, των αντικειμένων, των σωμάτων και της θάλασσας όπου πλέουν τα υφάσματα άλλων εποχών, το Δέντρο και η Κούνια είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Μαρίας Ντούζα. Το σενάριο είναι της ίδιας, βασισμένο σε μιαν ιδέα της Ελένης Ατσίκμπαση. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο κρατά με δεξιοτεχνία η Μυρτώ Αλικάκη, τον ρόλο του πατέρα παίζει με εσωτερικότητα ο Ηλίας Λογοθέτης και τον ρόλο της σέρβας οικιακής βοηθού υποστηρίζει συγκινητικά η μεγάλη ηθοποιός Μιριάννα Καρανόβιτς. Η διεύθυνση φωτογραφίας είναι του Ζαφείρη Επαμεινώνδα, η καλλιτεχνική διεύθυνση του Τζιοβάννι Τζανέτη, η μουσική της Αννας Στερεοπούλου, το μοντάζ του Γιάννη Κωσταβάρα, ο ήχος του Στέφανου Ευθυμίου, τα κοστούμια της Νικόλ Παναγιώτου, το μακιγιάζ της Έλενας Παπαζόγλου και η παραγωγή του Μιχάλη Σαραντινού. Παίζουν, ακόμη, οι: Νίκος Ορφανός, Ελένη Κουλέτση, Ίρις Μήττα, Γεννάδιος Πάτσης, Μελίνα Λιάλιου, Γιώργος Σουξές, Τζον Μπίκνελ, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Ειρήνη Στρατηγοπούλου, Στάθης Κατσαρός, Βερόνικα Μπιέλιτσα.

ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
12 ώρες με τον Andy Warhol

12 ώρες με τον Andy Warhol

Βουτιά διαρκείας στο κινηματογραφικό σύμπαν του Άντι Γουόρχολ: προβολές ταινιών του από κόπιες 16mm κατευθείαν από το ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης, αυτοσχέδια screen tests, διαδραστικές συζητήσεις, μουσική από βινύλια, ολονύχτιο πάρτι. Από τις 4 Φεβρουαρίου (16:00) έως 5 Φεβρουαρίου (09.00) στη...

Νέο φεστιβάλ: Η Λογοτεχνία στον Κινηματογράφο

Νέο φεστιβάλ: Η Λογοτεχνία στον Κινηματογράφο

Adaptation Film Festival από τις 2-8 Φεβρουαρίου 2017 στον Κινηματογράφο «Μικρόκοσμος».

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Το νέο κινηματογραφικό φεστιβάλ, Ad...

Η λογοτεχνία στις Νύχτες Πρεμιέρας

Η λογοτεχνία στις Νύχτες Πρεμιέρας

Πλούσιο και εμφανώς ανανεωμένο το πρόγραμμα του 22ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας - Νύχτες Πρεμιέρας. Ταινίες σε πρώτη προβολή, ντοκιμαντέρ, ειδικές προβολές, ταινίες μικρού μήκους. Επίσης, το πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνει σημαντικά αφιερώματα και πρεμιέρες ελληνικώ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Η εορταστική όψη του Κύκλωπα

Η εορταστική όψη του Κύκλωπα

Για την παράσταση Κύκλωπας, σε μετάφραση Παντελή Μπουκάλα και σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη, η οποία παρουσιάστηκε στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2017.

Του ...

 «Έχουμε χρέος να οδηγούμε τις λέξεις πιο πέρα από το σημείο που μας δόθηκαν»

«Έχουμε χρέος να οδηγούμε τις λέξεις πιο πέρα από το σημείο που μας δόθηκαν»

Η Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου συνομιλεί με τον πολυβραβευμένο ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη. [Φωτογραφίες: Ρήσος Χαρίσης]

Το 2017 ...

Ηλίας Λάγιος, 25 χρόνια μετά

Ηλίας Λάγιος, 25 χρόνια μετά

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Το «Προτελευταίο ποίημα» του Ηλία Λάγιου γράφτηκε 25 χρόνια πριν, στις 21.7.1992, όπως υποσημειώνει ο ποιητής. Παρότι «προτελευταίο», είναι το επιλογικό της συλλογής του Το βιβλίο τη...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube