x
Διαφήμιση

17 Σεπτεμβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:10:09:18 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ Η ξεχασμένη γραμματική της μνήμης

Η ξεχασμένη γραμματική της μνήμης

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του Diego Marani Νέα φινλανδική γραμματική (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Αιώρα).

Του Κώστα Δρουγαλά

Η Νέα φινλανδική γραμματική είναι μόλις το πρώτο βιβλίο του Ιταλού Ντιέγκο Μαράνι (Φεράρα 1959) που εκδίδεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αιώρα. Ο συγγραφέας εργάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες, όπου ασχολείται με την προώθηση της πολυγλωσσίας. Η –αν μη τι άλλο ενδιαφέρουσα– δουλειά του είναι κάτι που προφανέστατα έχει βοηθήσει τον Μαράνι στη σύλληψη του μυθιστορήματος που παρουσιάζουμε.

Η ιστορία του βιβλίου ξεκινάει στα 1943, όταν οι άντρες ενός γερμανικού πλοίου περισυλλέγουν σε μια προβλήτα στην Τεργέστη έναν αναίσθητο και τραυματισμένο άντρα· όταν ο τελευταίος ξυπνήσει, θα συνειδητοποιήσει πως έχει χάσει οριστικά τη μνήμη του. Ο νευρολόγος που τον περιθάλπει είναι φινλανδικής καταγωγής, μεγαλωμένος όμως στη Γερμανία εξαιτίας των σοσιαλιστικών πιστεύω του πατέρα του. Ο άνθρωπος χωρίς ταυτότητα και χωρίς μνήμη γίνεται ένα προσωπικό στοίχημα για τον ίδιο τον γιατρό – αφού μέσα από την ιστορία του ασθενή του, έχει τη δυνατότητα να γιατρέψει και το δικό του παρελθόν. Το πλοίο στο οποίο επιβαίνουν γίνεται το όχημα για να οδηγηθεί ο ασθενής από την εξορία στις θάλασσες της μνήμης.  

Η «νέα φινλανδική γραμματική» δεν είναι τίποτα άλλο παρά η προσωπική γραμματική του πρωταγωνιστή που καταγράφει σε ένα σχολικό τετράδιο, και περιλαμβάνει από θρησκευτικούς ύμνους μέχρι πολεμικά εμβατήρια.

Έχοντας ως ευρήματα ένα ναυτικό αμπέχωνο και ένα μαντίλι, ο γιατρός είναι σίγουρος για τη φινλανδική καταγωγή του ανθρώπου χωρίς μνήμη. Από την ετικέτα στο εσωτερικό του αμπέχωνου καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο άντρας ονομάζεται Σάμπο Κάργιαλαϊνεν και είναι Φινλανδός στρατιώτης. Έτσι αποφασίζει να τον στείλει στο Ελσίνκι προκειμένου να ξαναβρεί τη χαμένη του μνήμη.

Εκεί γνωρίζεται με τον πάστορα Κόσκελα: αυτός τον μυεί στη φινλανδική γλώσσα, στη φινλανδική μυθολογία, αλλά και στο αλκοόλ, που κρίνεται απαραίτητο συνοδευτικό για την αποδοχή της εθνικής μυθολογίας. Η «νέα φινλανδική γραμματική» δεν είναι τίποτα άλλο παρά η προσωπική γραμματική του πρωταγωνιστή που καταγράφει σε ένα σχολικό τετράδιο, και περιλαμβάνει από θρησκευτικούς ύμνους μέχρι πολεμικά εμβατήρια. Ο εφημέριος από την αρχή του βιβλίου μπαίνει ηθελημένα σε μια διαδικασία αποξένωσης· περνάει την καθημερινότητα των βομβαρδισμών σαν να είναι η τελευταία μέρα της ζωής του. Το σκοτάδι των λόγων του κρύβει την πολιτιστική κληρονομιά ενός ολόκληρου λαού αλλά και ενοχλητικές υποψίες για το τέλος του.

alt
    Ο Diego Marani
 

Ο Σάμπο γνωρίζει και μία ερυθροσταυρίτισσα, την Ίλμα· στα φινλανδικά η λέξη αυτή δηλώνει τον αέρα, τον απαραίτητο για να μπορέσει να ανασάνει ο πρωταγωνιστής μέσα στην αποπνικτική μοναξιά του. Αυτή αποζητάει ένα παρόν κι εκείνος ένα παρελθόν· αυτό που αποζητάει ο Σάμπο με επιμονή, για την Ίλμα είναι ένα βάρος. Η εικόνα των άλλων για την Ίλμα δεν αποτελεί τίποτα άλλο από έναν νιτσεϊκό αντικατοπτρισμό: αυτό που μένει στο τέλος, δεν είναι παρά μόνο η ανάμνηση της αντανάκλασής μας πάνω τους. Στο φόντο της ιστορίας βρίσκουμε μία πόλη που φλέγεται· μία χώρα που ζει με τον χειρότερο φόβο να φωλιάζει στα σωθικά της με τις απανωτές επιθέσεις των Ρώσων. Το φινάλε του μυθιστορήματος είναι ανατρεπτικό· η αποκάλυψη της ταυτότητας του πρωταγωνιστή έρχεται μαζί με τη λύση του μυστηρίου.

Ο παραλογισμός ενός πολέμου, η σημασία του έρωτα, η απώλεια της ταυτότητας είναι θεματικές που επανέρχονται διαρκώς στις σελίδες του βιβλίου. Πάνω από όλα όμως η Νέα φινλανδική γραμματική είναι ένα βιβλίο για τον πολιτισμό, αφού πολιτισμός είναι και η μνήμη που έχει συγκροτήσει την ιστορία του κόσμου. Μέσα στο βιβλίο εκφράζεται η άποψη ότι μια ξένη γλώσσα «δεν είναι παρά μια μάσκα, μια δανεική ταυτότητα»· πως αν ο άνθρωπος δεν κρατήσει μια απόσταση, κινδυνεύει να χάσει τη μνήμη και το παρελθόν του· και την απόλυτη βεβαιότητα πως στην ώρα του θανάτου ο κάθε ένας από εμάς μπορεί να ακούσει το κάλεσμα του τόπου από όπου ξεκίνησαν όλα.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι εκπαιδευτικός και βιβλιοκριτικός.

altΝέα φινλανδική γραμματική
Diego Marani
Μτφρ. Δήμητρα Δότση
Αιώρα 2015
Σελ. 232, τιμή εκδότη €14,40

alt

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Τα κοινωνικά αίτια και η ψυχοπαθολογία των βρετανών πολιτών που θέλουν η χώρα τους να φύγει από την Ευρώπη, μέσα από ορισμένα πρόσφατα βρετανικά αστυνομικά μυθιστορήματα που μας βοηθούν να μην μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων. 

Της ...

Αρμινούτα, η κοπέλα που την αρνήθηκαν δυο φορές

Αρμινούτα, η κοπέλα που την αρνήθηκαν δυο φορές

Για το μυθιστόρημα της Donatella Di Pietrantonio «Αρμινούτα» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος).

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

Υπάρχουν βιβλία κατάλληλα για π...

Ένας πόλεμος για τρεις

Ένας πόλεμος για τρεις

Για τη νουβέλα του Larry Tremblay «Ο πορτοκαλεώνας» (μτφρ. Ευαγγελία Ανδριτσάνου, εκδ. Αρμός).

Της Διώνης Δημητριάδου

«Ζούμε την κάθε...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Αυτά είναι τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2018

Αυτά είναι τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2018

Ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2018 (εκδόσεις 2017), για βιβλία για ενηλίκους όπως και για βιβλία για παιδιά. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης 

...

Εγκλωβισμένοι στις ζωές τους

Εγκλωβισμένοι στις ζωές τους

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιλτιάδη Σαλβαρλή «Μικρά δωμάτια πανικού» (εκδ. Μετρονόμος).

Της Διώνης Δημητριάδου

«Ζωή. Ζωή μου. Φυλα...

Χανς Γιοάχιμ Λανγκ: «Συμφιλίωση με το παρελθόν δεν μπορεί να υπάρξει»

Χανς Γιοάχιμ Λανγκ: «Συμφιλίωση με το παρελθόν δεν μπορεί να υπάρξει»

Συνέντευξη με τον γερμανό δημοσιογράφο-ερευνητή Hans-Joachim Lang, με αφορμή το βιβλίο του «Οι γυναίκες του μπλοκ 10 - Ιατρικά πειράματα στο Άουσβιτς» (μτφρ. Νίκη Αναστασιάδη-Αϊντενάιερ, πρόλογος: Τζέκυ Μπενμαγιόρ, University Studio Press)

...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube