23 Φεβρουαριου 2020

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:15:21:24 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ Αναζητώντας τον μέσο Αμερικανό

Αναζητώντας τον μέσο Αμερικανό

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη συλλογή διηγημάτων του Τζέφρυ Ευγενίδη «Δελτία παραπόνων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη).

Της Εύας Στάμου

Ο Τζέφρυ Ευγενίδης θεωρείται ένας εξαιρετικός μυθιστοριογράφος τόσο από τους συστηματικούς μελετητές του έργου του όσο και από τους πιστούς αναγνώστες του. Οι Αυτόχειρες παρθένοι, το Middlesex και το Σενάριο γάμου έχουν αγαπηθεί από κοινό και κριτικούς. Είναι, όμως, ο Ευγενίδης ένας εξίσου ικανός διηγηματογράφος; 

Το βιβλίο «Δελτία Παραπόνων», η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker

Το βιβλίο Δελτία Παραπόνων, η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker, τα οποία απευθύνονται στο καλλιεργημένο αναγνωστικό κοινό τής πρωτοποριακής αμερικανικής λογοτεχνίας. 

Παρόλο που οι ιστορίες της συλλογής δεν χαρακτηρίζονται από τον ίδιο βαθμό αρτιότητας, κάποιες από αυτές είναι ιδιαίτερα επιτυχημένες – ορισμένες πιστεύω ότι αποτελούν μικρά λογοτεχνικά διαμάντια.  

Ο Ευγενίδης ασχολείται μεν με μια ευρεία γκάμα θεμάτων, αλλά στο επίκεντρο των ιστοριών του βρίσκονται, σχεδόν πάντα, μεσοαστοί μέσης ηλικίας που αντιμετωπίζουν κάποιου είδους κρίση – οικονομικής, ερωτικής, επαγγελματικής, συναισθηματικής φύσης. Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους. Το αμερικανικό όνειρο, η υποτιθέμενη ανέφελη καθημερινότητα των Αμερικανών μεσοαστών, μοιάζει να απειλείται κυρίως λόγω των δικών τους ψυχικών ιδιομορφιών, των κακών επιλογών ή της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Δεν λείπουν ωστόσο και οι περιπτώσεις που ο κεντρικός ήρωας υποφέρει εξαιτίας αντικειμενικών παραγόντων, όπως η έλλειψη χρημάτων, αφού σε αρκετά από τα διηγήματα το χρήμα αποτελεί την κύρια μονάδα μέτρησης της προσωπικής επιτυχίας. 

Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους.

Σημαντικό ρόλο, για παράδειγμα, παίζουν τα λεφτά στη ζωή του Μίτσελ, ήρωα της εξαιρετικής ιστορίας «Air Mail» (όσοι παρακολουθούν τη δουλειά του Ευγενίδη θα θυμούνται τον Μίτσελ από το μυθιστόρημα Σενάριο γάμου) αφού το γεγονός ότι προέρχεται από μια πολύ πλούσια οικογένεια τού επιτρέπει να ταξιδεύει, να δοκιμάζει πρωτόγνωρες εμπειρίες καθώς και τα όρια του εαυτού του, αδιαφορώντας τελικά για το χρήμα και αποποιούμενος το «εύπορο» παρελθόν του, τις ανέσεις και τις διασκεδάσεις, με την βεβαιότητα ότι μπορεί να επιστρέψει σε αυτές οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει.

Ο Γουάλλυ, από την άλλη, ο ήρωας του διηγήματος «Το πουάρ» παρά το γεγονός ότι βγάζει πολλά λεφτά και είναι επαγγελματικά πετυχημένος δεν καταφέρνει να αποκτήσει αυτό που αληθινά επιθυμεί: μια θέση στην λίστα της σαραντάχρονης Τομαζίνα. Η λίστα περιέχει τα ονόματα των πιθανών δοτών σπέρματος, προκειμένου να μείνει έγκυος η Τομαζίνα και ο Γουάλλυ νιώθει συντετριμμένος όταν συνειδητοποιεί ότι τα αδιάφορα χαρακτηριστικά τού προσώπου του και το χαμηλό του ύψος τον καθιστούν, στα μάτια της φίλης του, ακατάλληλο υποψήφιο.

alt
Ο Τζέφρυ Ευγενίδης

Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά.

Ο Ευγενίδης γράφει για τη μετριότητα, την προβληματική συμπεριφορά, τη συναισθηματική ανεπάρκεια, την αποτυχία. Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να τους λυπηθούν, σε άλλες να τους αντιπαθήσουν ή ακόμη και να τους θεωρήσουν γελοίους. Άλλωστε και η διάθεση του συγγραφέα μοιάζει άλλοτε περιπαιχτική, άλλοτε συμπονετική, ενώ η πρόθεσή του είναι πάντα να διεισδύει στον κόσμο των χαρακτήρων του και να αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητές τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, κατά τη γνώμη μου, και το διήγημα «Παραπονιάρες», που εστιάζει στη φιλία ανάμεσα σε δύο γυναίκες τρίτης ηλικίας, την εβδομηντάχρονη Κάθυ και την ογδονταοκτάχρονη Ντέλλα, η οποία μετακόμισε πρόσφατα σε οίκο ευγηρίας και παρουσιάζει συμπτώματα της νόσου του Αλτσχάιμερ. Εκτός από την τάση τους να γκρινιάζουν και να παραπονούνται για τα πάντα, τις δυο φίλες ενώνει η αγάπη για τη λογοτεχνία, καθώς αποκαλύπτεται σιγά σιγά ότι τα βιβλία που έχουν διαβάσει μέσα στα χρόνια αποτελούν ορόσημα, τόσο της επαφής τους, όσο και της προσωπικής τους ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό σχόλιο του Ευγενίδη για την αξία της λογοτεχνίας αλλά και για τη γυναικεία φιλία όταν πλέον κάθε ανταγωνισμός έχει εξανεμιστεί στο πέρασμα του χρόνου και έχουν απομείνει η συμπόνια και η τρυφερότητα.

Μπορεί τα κείμενα της συλλογής να μην στηρίζονται στις γρήγορες εναλλαγές ή το σασπένς, αλλά ο συγγραφέας χτίζει δεξιοτεχνικά μια εσωτερική ένταση, που σταδιακά κυριεύει τον αναγνώστη επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα, εντός των αφηγηματικών ορίων που διέπουν το κάθε διήγημα, να κατασκευάσει εξαιρετικά ενδιαφέροντες και συναισθηματικά περίπλοκους χαρακτήρες.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας.

 Στην κεντρική εικόνα ilustration © Na Kim.


altΔελτία παραπόνων
Τζέφρυ Ευγενίδης
Μτφρ. Άννα Παπασταύρου
Πατάκης 2018
Σελ. 408, τιμή εκδότη €17,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JEFFREY EUGENIDES

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Κόμης Μοντεχρίστος, ο υπεράνθρωπος εκδικητής

Κόμης Μοντεχρίστος, ο υπεράνθρωπος εκδικητής

Για το εμβληματικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά «Ο Κόμης Μοντεχρίστος» (μτφρ. Ωρίων Αρκομάνης, εκδ. Gutenberg).

Της Νίκης Κώτσιου

Πασίγνωστος από τις αναρίθμητες, συνήθως συν...

Ένας μαθητευόμενος στο παλάτι του Σουλτάνου

Ένας μαθητευόμενος στο παλάτι του Σουλτάνου

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ «Ο μαθητευόμενος αρχιτέκτονας» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Την εποχή που ο Σουλεϊμ...

Ο μοναχικός δρόμος της μέσης Αγγλίας

Ο μοναχικός δρόμος της μέσης Αγγλίας

Για το μυθιστόρημα του Τζόναθαν Κόου «Μέση Αγγλία» (μτφρ. Άλκηστις Τριμπέρη, εκδ. Πόλις).

Του Νίκου Ξένιου

Kαθώς εσωτερικός διχασμός σπαράσσει την Αγγλί...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Κικής Δημουλά

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Κικής Δημουλά

Η ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Κικής Δημουλά.

«Χαμένα πάνε εντελώς τα λόγια των δακρύων.
Όταν μιλάει η αταξία η τάξη σωπαίνει
...

Κόμης Μοντεχρίστος, ο υπεράνθρωπος εκδικητής

Κόμης Μοντεχρίστος, ο υπεράνθρωπος εκδικητής

Για το εμβληματικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά «Ο Κόμης Μοντεχρίστος» (μτφρ. Ωρίων Αρκομάνης, εκδ. Gutenberg).

Της Νίκης Κώτσιου

Πασίγνωστος από τις αναρίθμητες, συνήθως συν...

Υλικό Κάφκα (δεύτερο μέρος)

Υλικό Κάφκα (δεύτερο μέρος)

Κάθε δεύτερη Παρασκευή, ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης φορτώνει στον Σάκο Εκστρατείας του βιβλία, μιλώντας γι᾽ αυτά σαν να αφηγείται ιστορίες σ᾽ ένα φιλόξενο στέκι. Σήμερα, στον Σάκο του, κι άλλος Φραντς Κάφκα.

...
Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube