«Εποχές εκτίουν συνειρμικά τη ζωή μου»

Εκτύπωση

altΓια τη συλλογή του Γιάννη Λειβαδά «Χάικου 1991-2008» (εκδ. Εκάτη).

Του Ίωνα Μελεάγρου

Η τελευταία συλλογή του Γιάννη Λειβαδά, είναι μια συλλογή ποιημάτων χάικου. Ποιήματα που έχουν γραφτεί κατά τη διάρκεια μιας μακράς περιόδου που ξεκινάει από το 1991 και καταλήγει στο 2008 (και που στο σύνολό τους είναι περίπου 600). Από τα ποιήματα αυτά, ο ποιητής, έκανε μια επιλεκτική αξιολόγηση και προέβη στην έκδοση ενός μικρότερου συνόλου τα οποία απαρτίζουν την εν λόγω  συλλογή. Για τα χάικου αυτά, έχει επίσης γράψει ένα αναφορικό κείμενο και ο Lucien Stryk το οποίο παρουσιάζεται στο εισαγωγικό κείμενο που συνοδεύει την έκδοση∙ ένας άνθρωπος που γνώριζε και μελέτησε σε βάθος την τέχνη του Χάικου και ο οποίος καταπιάστηκε με αξιοσημείωτη ευστοχία, με το έργο των μεγάλων δασκάλων, Μπασό και Ίσσα.

Καταλυτικό ρόλο στη συνειδητοποίηση του κοσμικού γίγνεσθαι και του μηχανισμού της κατανόησης, παίζει το Κενό, το Κενό είναι ταυτόσημο με το χάικου, είναι ταυτόσημο με την αρχή και το τέλος των πραγμάτων, με την αρχή και το τέλος της ποιητικής δημιουργίας.

Όσον αφορά το περιεχόμενο, δηλαδή την ουσία της ποιητικής παραγωγής, τα χάικου του Λειβαδά είναι ο ορισμός της απλότητας, του απέριττου, της ομορφιάς και του απροσδόκητου. Πράγματα δηλαδή που συναποτελούν το πνεύμα του χάικου. Η φυσικότητα με την οποία ο ποιητής παραθέτει με τα μικρά αυτά στολίδια την ωραιότητα και το ξάφνιασμα, είναι απαράμιλλη. Ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό των χάικου του Λειβαδά, είναι ο αυθορμητισμός, το  σαρδόνιο χιούμορ, το οποίο απαντάται επίσης στους μεγάλους μάστορες του είδους. Διαβάζοντας, οι αισθήσεις ενεργοποιούνται στον μέγιστο βαθμό, δίχως την μεσολάβηση κάποιας ερμηνευτικής ανάγκης. Όπως συμβαίνει με καθετί μέσα στη φύση, εφόσον ο άνθρωπος δεν ερμηνεύει μόνο αλλά ερμηνεύεται μέσα στη φύση. Καταλυτικό ρόλο στη συνειδητοποίηση του κοσμικού γίγνεσθαι και του μηχανισμού της κατανόησης, παίζει το Κενό, το Κενό είναι ταυτόσημο με το χάικου, είναι ταυτόσημο με την αρχή και το τέλος των πραγμάτων, με την αρχή και το τέλος της ποιητικής δημιουργίας. 

Κλείνοντας θα αναφέρω πως, όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, ο Γιάννης Λειβαδάς, ακολουθεί τα χνάρια των μεγάλων δασκάλων της ιαπωνικής τέχνης των χάικου μετουσιώνοντάς την σε μία τέχνη σύγχρονη, με έναν τρόπο φυσικό και ανεπιτήδευτο και συνάμα απολύτως προσωπικό, γαλουχημένος από το αυστηρό πνεύμα και την γαλήνια σκέψη τους. Κάθε χάικου εντοπίζεται μετά την ειδολογική του αξία, κάθε σκέψη εντοπίζεται πέρα από την σκέψη. Ακριβώς εκεί όπου το ποίημα συναντά τον εαυτό του.

* Ο ΙΩΝΑΣ ΜΕΛΕΑΓΡΟΥ είναι μελετητής.


Αποσπάσματα από το βιβλίο

Ο κούκος
μπάζει τη μπόρα
στη ζωή του.
*
Κλαδεύοντας
πεύκα, άλλαξε
     η θάλασσα.
*
Έαρ: καθαρά
         τα πόδια
του σπουργίτη.
*
Σε τι θεό
 πιστεύει
η χρυσόμυγα;
*
Το άγαλμα
      φυλάει
τον φύλακα.
*
Αν κάνω πως
δεν βλέπω, ούτε
η λεύκα κοιτάζει.
Ο γερο-αλήτης
  απάντησε δις
    στο φεγγάρι.
*
Εποχές εκτίουν
       συνειρμικά
      τη ζωή μου.

 Στην κεντρική εικόνα ο πίνακας του Katsushika Hokusai «South Wind, Clear Sky» (1830-32).


altΧάικου 1991-2008
Γιάννης Λειβαδάς
Εκάτη 2018
Σελ. 42, τιμή εκδότη €8,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΛΕΙΒΑΔΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Βρεγμένες από τη θάλασσα φωνές παιδιών»

«Βρεγμένες από τη θάλασσα φωνές παιδιών»

Για την ποιητική συλλογή της Ιουλίτας Ηλιοπούλου «Το ψηφιδωτό της νύχτας» (εκδ. Ύψιλον).

Του Γιώργου Βέη

Απαριθμώ, δίκην εισαγωγή...

«Σ' ένα μικρό, αεροστεγές, γυάλινο βάζο»

«Σ' ένα μικρό, αεροστεγές, γυάλινο βάζο»

Για την ποιητική συλλογή της Πολύνας Μπανά «Η καταφανής εξωστρέφεια των φωνηέντων» (εκδ. Σαιξπηρικόν).

Του Γιώργου Αράγη

* Το κείμενο ...

«Τίποτα σε αυτήν την ποίηση δεν έχει γεράσει ακόμα»

«Τίποτα σε αυτήν την ποίηση δεν έχει γεράσει ακόμα»

Για τον τόμο του Charles Baudelaire «Τα άνθη του κακού» (μτφρ. Γιώργος Κεντρωτής, εκδ. Gutenberg).

Του Βαγγέλη Γραμματικόπουλου

Κάθε ξενόγλωσσο έργο ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Τι (δεν) είναι η Δύση: μια επίκαιρη διαμάχη

Τι (δεν) είναι η Δύση: μια επίκαιρη διαμάχη

Σκέψεις με αφορμή τα βιβλία «Τι είναι η Δύση» του Φιλίπ Νεμό (μτφρ. Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, Πένυ Μέγγουλη, Αμαλία Σταθάκη, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας) και «Μικρή ιστορία της Δύσης» του Ροζέ-Πολ Ντρουά (μτφρ. Ασπασία Σιγάλα, εκδ. Ψυχογιός). 

...
Τέχνη κι εξιλέωση στη σκιά της Ιστορίας

Τέχνη κι εξιλέωση στη σκιά της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Τέσυς Μπάιλα «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές» (εκδ. Ψυχογιός).

Του Κώστα Δρουγαλά

Το έκτο βιβλίο της Τέσυς Μπάιλα είναι ένα μυθισ...

Στον Νίκο Χρυσό το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2019

Στον Νίκο Χρυσό το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2019

Στον Νίκο Χρυσό και το μυθιστόρημά του «Καινούργια μέρα» (Καστανιώτης, 2018) δόθηκε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Prize for Literature) 2019, ανακοίνωσαν ο υπουργός Πολιτισμού και Εθνικής Ταυτότητας της Ρουμανίας κ. Βαλέρ-...