x
Διαφήμιση

26 Φεβρουαριου 2020

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:16:57:51 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΟΙΗΣΗ «Προς την κατεύθυνση του τελευταίου μας φιλιού»

«Προς την κατεύθυνση του τελευταίου μας φιλιού»

E-mail Εκτύπωση

altΓια την ποιητική συλλογή του Χάρη Ιωσήφ «Απόστιχα σιωπής» εκδ. Περισπωμένη).

Του Γιώργου Κ. Ψάλτη

«Οι ταξιδιωτικοί χώροι / … / αδιαφορούν για τις παρουσίες», τα καθίσματα τα σημαδεύουν οι τριβές «των περαστικών σωμάτων», ο χρόνος χαράζεται στις σκουριές των παλιών σταθμών, πλήθη ρέουν ενόσω αποχαιρετούν, και νομίζω ήδη στο τρίτο ποίημα του βιβλίου ο Χάρης Ιωσήφ ορίζει αυτό που πραγματικά τον απασχολεί, αυτό που θα ίσχυε ακόμα κι αν λύνονταν όλα τα άλλα: «Τα μέσα μεταφοράς / Που τώρα μάς απομακρύνουν / Προβάλλουν σε γυάλινα κάδρα / Τα στιγμιότυπα της πόλης // Πώς να ’ναι οι περαστικοί σου // Οι δικοί μου βιάζονται / Προς την κατεύθυνση / Του τελευταίου μας φιλιού / Αφού εκεί κρέμασα / Το νήμα που τους ενώνει // Σε ένα δρομολόγιο / Προσωπικής πορείας / Προς τις αλλεπάλληλες / Απώλειές σου».

Πάει σε λουλουδάδικα και προσέχει τους φθαρμένους πάγκους, στα λιμάνια τον ενδιαφέρουν τα κτήρια. Τα οποία για τον ίδιο διαφέρουν μόνο στο πώς διαθλούν το φως.

Κι εδώ τελειώνει η πρώτη πεντάδα απόστιχων του τρίτου βιβλίου του Χάρη Ιωσήφ Απόστιχα σιωπής. Στη χριστιανική υμνολογία, τα απόστιχα είναι τροπάρια πριν από τα οποία ψάλλεται ένας ψαλμός. Ακολουθεί η πρώτη «Σιωπή του χρόνου», από τέσσερις, ας τους πούμε ψαλμούς, του βιβλίου, ακολουθούν δέκα απόστιχα, μετά η δεύτερη «Σιωπή του χρόνου», άλλοι δέκα, μετά η τρίτη, άλλοι δέκα, η τέταρτη, και κλείνει το βιβλίο με άλλους πέντε.

Οι εμπειρίες μας κληροδοτούνται διαρκώς, σ’ εμάς τους ίδιους καθώς μεγαλώνουμε, και στους άλλους. Ο τρόπος με τον οποίο καταλαβαίνουμε όσα μάς έχουν συμβεί, συνεχίζει. Ο χρόνος ατέρμονα απορροφά τις εμπειρίες μας, οι οποίες εξελίσσουν εμάς και άλλους. Ο ποιητής έχει ως επικράτεια την αχρονία του χρόνου.

Φαντάζομαι τον ποιητή σε μια παραλία, ξαπλωμένο ανάσκελα, διαβάζει με φόντο ουρανό ένα βιβλίο, βλέπει σε μια σελίδα ένα έντομο πατικωμένο. Αίφνης η όλη μέχρι τώρα ζωή του είναι μία απλωμένη λέξη, και το έντομο αυτό είναι μία ανάμνηση, έντονη από τα παιδικά του χρόνια, που μοιάζει με γράμμα ή τόνο που τυπώθηκε στο χαρτί σε λάθος θέση. Το βλέμμα του δεν μπορεί να την παραβλέψει.

Οι εμπειρίες μας κληροδοτούνται διαρκώς, σ’ εμάς τους ίδιους καθώς μεγαλώνουμε, και στους άλλους. Ο τρόπος με τον οποίο καταλαβαίνουμε όσα μάς έχουν συμβεί, συνεχίζει. Ο χρόνος ατέρμονα απορροφά τις εμπειρίες μας, οι οποίες εξελίσσουν εμάς και άλλους. Ο ποιητής έχει ως επικράτεια την αχρονία του χρόνου.

Σκεφτείτε δύο γάντια. Ένα ζευγάρι γάντια. Δείχνουν τόσο πιο πολλά από την κατασκευή τους. Ο ποιητής βλέπει σ’ αυτά τις κινήσεις του αγαπημένου του προσώπου και βλέμματα που δεν γίνεται να ξεχάσει. Βγαίνει μια βόλτα να πάρει λίγο αέρα και βλέπει στις βιτρίνες ρούχα χωρίς μνήμες γιατί δεν τα φόρεσε ακόμα κανένας. Κι επίσης, κανείς ποτέ δεν φόρεσε γάντια κάποιου που λείπει. Ή έστω έτσι πιστεύει ο Χάρης Ιωσήφ. Επειδή αλλιώς θα ψηλαφούσαν το σχήμα της απουσίας. Αφόρητο.

Ας φανταστούμε τον ποιητή, εννοώ το ποιητικό υποκείμενο του βιβλίου, να είναι με το αγαπημένο του πρόσωπο, να έχουν ένα δικό τους παράθυρο και να βρέχει και να έχει σταγόνες. Να βλέπουν μέσα απ’ αυτές τον κόσμο σε ομόκεντρους κύκλους. Να σβήνονται όλα τα χρώματα, ν’ αναγεννιέται παρθένος ο χρόνος. Θα βρουν ξανά ελπίδα τα όνειρά του και τα όνειρά της που ήταν λευκά. Την προτρέπει να σκεφτεί μεταλλικά ικριώματα στη θάλασσα κι έναν διαλειμματικό φλοίσβο. Φλατς. Φλατς. Φλατς. Νερό. Ησυχία και αγάλματα που έχουν ζωή επειδή εμείς τα βλέπουμε και καταργούμε τον χρόνο.

«Ένα βαθύ μοβ αμβλύνει το βλέμμα μου». Το προετοιμάζει να δει στο μαύρο. Που είναι πυκνό. Τα άλλα χρώματα δεν αντέχουν στο σκοτάδι. Ο ποιητής κοιμάται, ονειρεύεται, πετάει, βλέπει αστερισμούς που δεν κατανόησε όταν ήταν παιδί, ακόμα ίδιοι είναι, σύννεφα που δεν μπορεί να ορίσει με συντεταγμένες σε χάρτη.

Από το μοβ στο μαύρο, από τις αποχρώσεις στους ήχους. Ακούει σε παλιά βιβλία λέξεις που σήμερα έχουν νέες ορθογραφίες, πορεύεται «προς τη γνώριμη απουσία φωτός», μια σκιά που μοιάζει μαυροφορεμένη γριά, έπλυνε τα μάρμαρα και πότισε αφηρημένη τα σκοτεινά τώρα λουλούδια. Είχε κάτι σοβαρό να πει σ’ έναν νεκρό, κάτι επείγον, όμως το ξέχασε.

Νύχτα. Ο ποιητής πλέει σε μια θάλασσα, πηχτή από ζωή και θάνατο, σκοτεινή κι ο βυθός σκοτεινότερος. «Άστρα πεσμένα από τον ουρανό εκδιωγμένοι άγγελοι» γίνονται οι τελείες ενός πυροφανιού. Τις ενώνει. Ακούει τους ήχους του τυλίγματος των διχτυών.

Για το ποιητικό υποκείμενο του βιβλίου, βήμα-βήμα πάμε, από μια παιδική χορωδία, στην εφηβεία, στην ενηλικίωση, στην ωριμότητα, στο νεκρό σώμα. Και ξανά και πάλι έτσι. Αν δουλευτούμε, γινόμαστε ακέραιη λάμψη. Κι ας μετράμε τον χρόνο σε ώρες, μέρες, βδομάδες, μήνες, χρόνια. Είμαστε κλεισμένοι στους εαυτούς μας. Και κοιτάμε από μακριά τα ηττημένα μας όνειρα. Στεγνοί από αισθήσεις. Έτοιμοι για τον θάνατό μας, είμαστε η παιδικότητά μας. Πώς γίνεται να ζήσουμε χωρίς αυτήν; Ο Χάρης Ιωσήφ έχει διαλέξει την ποίηση.

* Ομιλία στην παρουσίαση του βιβλίου, Οικία Κατακουζηνού, 13 Φεβρουαρίου 2018.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΨΑΛΤΗΣ είναι ποιητής.

altΑπόστιχα σιωπής
Χάρης Ιωσήφ
Περισπωμένη 2017
Σελ. 64, τιμή εκδότη €9,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΙΩΣΗΦ

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Θρηνώ τα παιδιά της και το νυχτερινό παιχνίδι τους»

«Θρηνώ τα παιδιά της και το νυχτερινό παιχνίδι τους»

Για την ποιητική συλλογή του Nouri el Jarrah «Μια βάρκα για τη Λέσβο και άλλα ποιήματα» (μτφρ. Πέρσα Κουμούτση, εκδ. ΑΩ).

Της Διώνης Δημητριάδου

Ένα χαρ...

«Κάθε βράδυ σταλάζει ο ουράνιος θόλος μνήμη»

«Κάθε βράδυ σταλάζει ο ουράνιος θόλος μνήμη»

Για την ποιητική συλλογή της Δάφνης Μαρίας Γκυ-Βουβάλη «Λέξεις μονάκριβες» (Εκδόσεις των Φίλων).

Του Μάριου Μιχαηλίδη

Όσοι παρακολουθούν τα λογοτεχνικά ...

«Είναι οι άνθρωποι ερημιά κι ο τόπος κρύος»

«Είναι οι άνθρωποι ερημιά κι ο τόπος κρύος»

Για την ποιητική συλλογή του Βαγγέλη Τασιόπουλου «Αχερουσία η θάλασσα» (εκδ. Γκοβόστη).

Του Μιχάλη Πιτένη

Απ’ άκρη ...
Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Πέθανε ο Κυριάκος Παπαδόπουλος

Πέθανε ο Κυριάκος Παπαδόπουλος

Έφυγε το απόγευμα της 25ης Φεβρουαρίου 2020 από τη ζωή, σε ηλικία 88 ετών, ο Κυριάκος Ι. Παπαδόπουλος, ιδρυτής των Εκδόσεων Παπαδόπουλος.

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος...

«Λέξεις στον αέρα»: Τουρνουά σλαμ στο Γαλλικό Ινστιτούτο

«Λέξεις στον αέρα»: Τουρνουά σλαμ στο Γαλλικό Ινστιτούτο

Slam ποίησης για δυο βραδιές στο Γαλλικό Ινστιτούτο, στο πλαίσιο της Γιορτής Γαλλοφωνίας 2020. 

Η ευφράδεια έχει την τιμητική της στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος. Το σλαμ ποίησης είναι μια ανοικτή σκηνή όπου ο δημιουργός μοι...

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στηρίζει τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στηρίζει τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος υπέγραψε χθες, Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου 2020, Μνημόνιο Συνεργασίας με 14 Δημόσιες Βιβλιοθήκες της χώρας, στο πλαίσιο υλοποίησης του Προγράμματος «Ενίσχυση των Δημοσίων Βιβλιοθηκών», για την εγκατάσταση και υποστήριξη του λογισμικού ανοικτού κώδικα Koha με χ...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube