21 Ιανουαριου 2018

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:00:00:00 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ

ΙΔΕΕΣ

Η ευγονική ουτοπία επιστρέφει ως δυστοπία

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη μελέτη του Γιώργου Κόκκινου «Η ευγονική δυστοπία – Διαδρομές ιδεών» (εκδ. Θίνες).

Της Ουρανίας Γεωργοπούλου

Ξεκινώντας από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου «Η ευγονική δυστοπία – Διαδρομές ιδεών» του Γιώργου Κόκκινου, στέκεται κανείς στο συγκλονιστικό παράθεμα: «Τα κληρονομικώς βεβαρημένα άτομα, όπως οι παρανοϊκοί, οι πνευματικώς καθυστερημένοι, οι σχιζοφρενείς, οι επιληπτικοί, οι φορείς μεταλλαχθέντων γονιδίων, οι αθεράπευτοι αλκοολικοί, οι προχωρημένοι τοξικομανείς και άλλοι, θα πρέπει να υποβάλλονται σε στείρωση. Η φυσική επιλογή, η στείρωσις και η ευθανασία είναι ορθές εφόσον συνδυάζουν σοβαρές νομικές εγγυήσεις, υπεύθυνο ιατρικό έλεγχο και βιολογικώς ηθική βάση». Αυτό δεν έχει ειπωθεί σε ένα μακρινό παρελθόν αλλά, δυστυχώς, είναι οι σημερινές απόψεις της Χρυσής Αυγής, όπως δημοσιεύονται σε ιστοσελίδα της σχετική με την οικολογία! Είναι φανερό, λοιπόν, ότι η έννοια της ευγονικής βρίσκεται πάλι στο προσκήνιο. Η κατακλυσμιαία κατάκτηση γενετικής γνώσης και τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια είναι βέβαιο ότι περιπλέκει άμεσα τα βιοηθικά διλήμματα που ήδη έχουν τεθεί, κυρίως με τη χρήση της ευγονικής κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ψηλαφώντας την παιδική σεξουαλικότητα

E-mail Εκτύπωση

sexuality 700Για το βιβλίο του Patrick Guyomard «Για την παιδική σεξουαλικότητα» (μτφρ. Κωνστάνς Αθανασιάδου, Ελένη Ζησοπούλου-Τσακυράκη, Σοφία Λεωνίδη, Βίκυ Μαλισόβα-Χατζοπούλου, Ελίζα Νικολοπούλου Νίκος Παυλάτος, εκδ. Γαβριηλίδης).

Της Μαριάνθης Καλατζή

Το βιβλίο Για την Παιδική Σεξουαλικότητα αποτελεί μια συλλογή κειμένων του Πατρίκ Γκιγιομάρ μεταφρασμένων για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα. Παρά τη χρονολογική απόσταση που μεσολαβεί στη συγγραφή των κεφαλαίων (2003-2015) το βιβλίο εκλαμβάνεται ως ενιαίο έργο, καθώς οι συνδέσεις ανάμεσα στις θεματικές είναι ισχυρές, ενώ ο ενιαίος συλλογισμός γύρω από τον οποίο δομούνται τα κείμενα καθιστά τον λόγο ρέοντα, τη σκέψη συνεχή.

Η κριτική θεωρία αντιμέτωπη με την πραγματικότητα (και τον εαυτό της)

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Razmig Keucheyan «Αριστερό Ημισφαίριο – Μια χαρτογραφία της νέας κριτικής σκέψης» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Angelus novus).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Άλλο θεωρία και άλλο σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι και στη σύγχρονη φιλοσοφία, διανοητές με μεγάλο εκτόπισμα έθεσαν ευθέως το ζήτημα της σκέψης, έστω και αν, αναμενόμενα ίσως, το ζήτημα τέθηκε μέσα από το δικό τους πλαίσιο εννοιών και τις δικές τους στοχεύσεις. Από πολλές πλευρές βέβαια, αυτή η εστίαση στη σκέψη θεωρήθηκε ως υπεκφυγή από το ζητούμενο της πράξης, με όλες τις πιθανές ερμηνείες του όρου. Πράξη σημαίνει δρω, θέτω, δηλώνω, διεκδικώ, έρχομαι σε ρήξη, αμφισβητώ, μετασχηματίζω, αλλάζω. Αλλά στο βαθμό που όλα αυτά προβάλλονται σε ένα σύστημα, λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό ενός συστήματος (δηλαδή: μίας δομής, μίας κοινωνίας, ενός κράτους, ενός σχηματισμού κρατών, κοινοτήτων, ενός μηχανισμού, ενός θεσμού ή ενός πλέγματός τους) υπάρχει, έστω και άρρητα, μία θεωρία για το πώς λειτουργούν τα πράγματα και αυτή η ιδιαίτερη οπτική που υποστηρίζει η θεωρία, φέρει πάλι μέσα της μία εικόνα για το πώς θα έπρεπε να έχουν τα πράγματα. Αυτό το πώς θα έπρεπε να έχουν τα πράγματα και πού πρέπει να ανατρέξουμε για να ενεργοποιήσουμε δυναμικές αλλαγής της κατάστασης, θίγει πολλά πεδία ταυτόχρονα και αυτός ο κοινός τόπος που ορίζεται από τη συνάντηση αυτών των πεδίων αποδόθηκε με τον όρο Κριτική Θεωρία.

Τόποι, πόλεις, άνθρωποι του Αναστάση Βιστωνίτη

E-mail Εκτύπωση

altΓια τον συγκεντρωτικό τόμο με κείμενα του Αναστάση Βιστωνίτη «Κάτω από την ίδια στέγη» (εκδ. Κίχλη).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Η κοινότητα των αναγνωστών είχαμε ήδη μια πρώτη επαφή με τα κείμενα του ποιητή, πεζογράφου, δοκιμιογράφου, μεταφραστή Αναστάση Βιστωνίτη, τα οποία παρουσιάζονται τώρα συγκεντρωμένα στον τόμο υπό τον τίτλο Κάτω από την ίδια στέγη, καθώς συναντηθήκαμε με αυτά κατά τη δημοσίευσή τους σε περιοδικές και σε αυτοτελείς εκδόσεις: στην εφημερίδα «Το Βήμα»και στο ΒΗmagazino, στα περιοδικά Ο αναγνώστης και Φρέαρ, στο βιβλίο του Βιστωνίτη Φάσματα φθοράς (1994), ή στον τόμο SANTE: Δεκαπέντε συγγραφείς και ένα μυθικό τσιγάρο (1998), ή ακόμα στο φυλλάδιο της έκθεσης «Amour Amour / Ανδρέας Εμπειρίκος 2001: Εκατό χρόνια από τη γέννησή του» (2001-2002), επίσης στο αγγλόφωνο περιοδικό 91st Meridian, όπως άλλωστε υπενθυμίζουν και σχετικές παρακειμενικές σημειώσεις στο ανά χείρας βιβλίο.

Πέρα από τα στερεότυπα για τον ρόλο της μητέρας

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας – Επιθυμία, φαντασιώσεις και κληρονομιά της μητέρας» (μτφρ. Χρήστος Πονηρός, εκδ. Κέλευθος).

Της Κλημεντίνης Βουνελάκη

Με το οιδιπόδειο σύμπλεγμα στον πυρήνα της ψυχαναλυτικής σκέψης, το αίνιγμα της Σφίγγας θα επανέρχεται ολοένα για να βρει τη λύση του. Από την ανακάλυψη της παιδικής σεξουαλικότητας το 1905 από τον Φρόυντ, που ήταν επανάσταση και σκάνδαλο μαζί, ως τις μέρες μας, πλήθος ψυχαναλυτών έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη λειτουργία του ψυχισμού. Οι ανασκαφές στον αθέατο χώρο της ψυχής αναζητούν το πρώιμο ψυχικό τραύμα και, με άλλα λόγια, την αρχή των πραγμάτων.

Κορνήλιος Καστοριάδης: «Εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο!»

E-mail Εκτύπωση

altΓια την επανέκδοση του βιβλίου της Τέτας Παπαδοπούλου «Για τον Κορνήλιο Καστοριάδη: “είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας”» (επιμέλεια, προλογικό σημείωμα και μετάφραση Τέτα Παπαδοπούλου, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

Ακρογωνιαίος λίθος της σκέψης του Καστοριάδη υπήρξε η έννοια της αυτονομίας. Στον βαθμό που μιλάμε για δημοκρατία, υποστήριζε πάντα ο Καστοριάδης, πρέπει να εννοούμε ένα πολίτευμα που αποβλέπει στην κοινωνική και στην ατομική αυτονομία. Το βιβλίο με τίτλο Για τον Κορνήλιο Καστοριάδη: «είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας» με επιμέλεια, προλογικό σημείωμα και μετάφραση της Τέτας Παπαδοπούλου επανεκδίδεται, αναθεωρημένο, από τις εκδόσεις Κριτική. Σε μιαν ειλικρινέστατη εισαγωγή η επιμελήτρια εκφράζει την έντονη απογοήτευσή της για την επαλήθευση όσων είπε ο μεγάλος φιλόσοφος. Το βιβλίο περιλαμβάνει δύο συνεντεύξεις του στην ίδια (η ενότητα τιτλοφορείται: «Λόγος άμεσος»), κάποιες απομαγνητοφωνημένες εκπομπές και ομιλίες του (όπως το περίφημο «Post scriptum sur l’insignifiance», για παράδειγμα) που είχε δημοσιεύσει, παλαιότερα, η «Ελευθεροτυπία» (η ενότητα τιτλοφορείται: «Λόγος ίδιος») και, τέλος, μιαν ενότητα («Λόγος των άλλων») όπου γράφουν για τον Καστοριάδη διάφορες προσωπικότητες με τις οποίες διασταυρώθηκε ή συνδέθηκε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο (π.χ. Πιερ Βιντάλ Νακέ, Ντανιέλ Κον Μπεντίτ κ.ά.).

Αναζητώντας τον χαμένο πατέρα

E-mail Εκτύπωση

pateras gios700Για το βιβλίο του Massimo Recalcati «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου - Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα» (μτφρ. Άννα Πλεύρη & Γιοβάνα Βεσσαλά, εκδ. Κέλευθος).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Το βιβλίο του πολυπράγμονα Ιταλού ψυχαναλυτή Μάσσιμο Ρεκαλκάτι Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου: γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα μου το είχε προτείνει εδώ και καιρό ένας φίλος και πατέρας με τα καλύτερα λόγια. Στο μεταξύ, έχοντας γίνει εσχάτως πατέρας κι εγώ, αποφάσισα να το διαβάσω με την επιπρόσθετη περιέργεια που σου γεννιέται όταν προσδοκάς από ένα έργο να σου μιλήσει για κάτι άκρως προσωπικό, εν προκειμένω για το πώς μεγαλώνει κανείς ένα παιδί. Ευτυχώς, το έργο του Ρεκαλκάτι δεν περιορίζεται σε αυτό, αλλά συγκροτεί μια ευρύτερη θεώρηση για τη σύγχρονη εποχή σε ό,τι αφορά, εκτός από τη σχέση γονέων και παιδιών, κρίσιμα διακυβεύματα όπως το νόημα της ζωής μετά τον θάνατο των θεών-πατέρων (επουράνιων και επίγειων), την ηθική της ανάληψης της ατομικής ευθύνης, την ιδεολογική στράτευση στον περασμένο αιώνα και τις ψυχοκοινωνικές διεκδικήσεις των νέων στην ψηφιακή εποχή.

Ο Θανάσης Μαρκόπουλος «διαβάζει» 12 Έλληνες ποιητές

E-mail Εκτύπωση

markopoulos maties 2Για τη συλλογή δοκιμίων του Θανάση Μαρκόπουλου «Ματιές ενόλω ΙΙ» (εκδ. Μελάνι).

Του Μιχάλη Πιτένη

Το έργο δώδεκα ποιητών, τριών της πρώτης γενιάς του μεταπολέμου, τεσσάρων της δεύτερης και πέντε της γενιάς του ’70, ιχνηλατεί ο ομότεχνός τους Θανάσης Μαρκόπουλος μέσα από ανάλογο αριθμό δοκιμίων που δημοσιεύτηκαν κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας (2005-2015) στα περιοδικά «Μανδραγόρας», «Νέα Εστία», «Παρέμβαση» και «Πορφύρας» και συγκεντρώθηκαν υπό την ίδια στέγη που φέρει τον τίτλο Ματιές ενόλω ΙΙ, από τις εκδόσεις Μελάνι (προηγήθηκαν το 2003 οι πρώτες Ματιές ενόλω, με οκτώ ποιητές, από τις εκδόσεις Σοκόλη).

Η φωνή των αιώνιων σκλάβων και η γοητεία του ολοκληρωτισμού

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Czeslaw Milosz «Αιχμάλωτη Σκέψη» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Παπαδόπουλος).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο νομπελίστας ποιητής Πολωνός Τσέσλαβ Μίγουος (1911-2004) έγραψε την Αιχμάλωτη Σκέψη το 1951. Είχε μόλις αυτομολήσει στη Δύση. Ήταν τότε μια περίοδος δόξας για τον σταλινισμό σε Δύση και Ανατολή.

Για την Αριστερά που μελαγχολεί, για την Αριστερά που αλλάζει

E-mail Εκτύπωση

altΓια το δοκίμιο του Enzo Traverso «Αριστερή μελαγχολία – Η δύναμη μιας κρυφής παράδοσης» (μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Στο εξαιρετικό βιβλίο του Οι Αριστερές της Γαλλίας, ο Ζακ Ζυλιάρ υποστηρίζει πώς υπάρχουν πολλές και όχι μια Αριστερά. Γι’ αυτόν υπάρχουν τέσσερις Αριστερές: η φιλελεύθερη, η ιακωβίνικη, η ελευθεριακή και η κολεκτιβιστική. Μια άλλη διάκριση όμως –κατ’ εμέ– που θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε είναι μεταξύ της Αριστεράς που ζει στο παρόν και για το παρόν και της Αριστεράς που ζει στο μέλλον και για το μέλλον. Η πρώτη είναι η σοσιαλδημοκρατική Αριστερά ή (με τα λόγια του Τόνι Τζαντ) η Αριστερά που ενδιαφέρεται να κάνει τη ζωή των ανθρώπων λίγο πιο αξιοπρεπή στο παρόν. Η δεύτερη είναι η αριστερά του Μέλλοντος. Αυτή ζει για το μέλλον και στο μέλλον. Είναι η επαναστατική ριζοσπαστική και δευτερευόντως η κομμουνιστική Αριστερά. Ο Τραβέρσο ασχολείται μόνο με τη δεύτερη, με την Αριστερά της ουτοπίας, και μόνο κριτική αφιερώνει στην πρώτη, τη σοσιαλδημοκρατική Αριστερά.

Φιλοσοφία και Λογοτεχνία: μια σχέση βάθους

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη μελέτη του Philippe Sabot «Φιλοσοφία και Λογοτεχνία. Προσεγγίσεις και διακυβεύματα ενός ζητήματος» (εισαγωγή-μετάφραση-σημειώσεις Γιάννης Πρελορέντζος, εκδ. Gutenberg).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Οι σχέσεις ανάμεσα στη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία δεν είναι κάτι το άγνωστο. Αν εστιάσει κάποιος μόνο στη Γαλλία και στον 20ό αιώνα, μπορεί να διαπιστώσει ότι αυτές οι σχέσεις έλαβαν διάφορες μορφές. Ενδεικτικά, στη διάρκεια μίας πρώτης περιόδου που εκτείνεται από τη δεκαετία του 1930 μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1960, πολλοί φιλόσοφοι ήταν και συγγραφείς: Γκάμπριελ Μαρσέλ, Ζαν-Πολ Σαρτρ, Αλμπέρ Καμί, Ζαν Βαλ. Πολλοί φιλόσοφοι επίσης, έγραψαν κριτικά κείμενα για έργα της λογοτεχνίας: ο Μαρσέλ για τον Ρίλκε και τον Κλοντέλ. Ο Βαλ για τον Νοβάλις, τον Ρίλκε, τον Κλοντέλ, τον Βαλερί και τον Χέλντερλιν. Ο Σαρτρ για μία πλειάδα συγγραφέων, όπως επίσης οι Εμανουέλ Λεβινάς, Ζαν Ιπολίτ, Μερλό-Ποντί. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και μετά, το φαινόμενο αυτό θα γενικευτεί. Αναφέρω ενδεικτικά και πάλι, κάποιους από τους πιο σημαντικούς φιλοσόφους, οι οποίο αφιέρωσαν ένα μέρος του έργου τους στη λογοτεχνία: Ζιλ Ντελέζ, Μισέλ Φουκό, Ζακ Ντεριντά, Πολ Ρικέρ, Ζαν-Φρανσουά Λιοτάρ, Φιλίπ Λακού-Λαμπάρτ, Αλεν Μπαντιού, Ζακ Ρανσιέρ.

Ο Πλούταρχος «περί του μη δειν δανείζεσθαι»

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο Πλουτάρχου «Οι συμφορές του δανεισμού – Περί του μη δειν δανείζεσθαι» (μτφρ. Πολυξένη Παπαπάνου, εκδ. Νεφέλη).

Της Νότας Χρυσίνα

Ο Πλούταρχος έζησε περίπου το 45-120 μ.Χ. και είναι γνωστός για το έργο του Βίοι Παράλληλοι, με το οποίο θεμελιώθηκε η φήμη του. Η επίδραση που άσκησε το έργο του ήταν τεράστια. Ειδικά μεταξύ του 16ου και 18ου αιώνα η διάδοσή του στους μορφωμένους κύκλους της Ευρώπης υπήρξε μεγάλη. Μεταξύ των θαυμαστών του περιλαμβάνονται οι Έρασμος, Μονταίνιος, Σαίξπηρ, Ρουσσώ, Γκαίτε, Καβάφης και άλλοι. Ο Πλούταρχος συνέγραψε επίσης διακόσια περίπου κείμενα (σώζονται τα 78) που ονομάστηκαν «Ηθικά». Η ομιλία του «Περί του μη δειν δανείζεσθαι» εκφωνήθηκε πιθανότατα στην Αθήνα το 92 μ.Χ. Η νεότερη έρευνα έχει καταδείξει ότι πρόκειται για έργο της ώριμης περιόδου του Πλούταρχου.

Ανατέμνοντας την πολιτισμική πολιτική της λιτότητας

E-mail Εκτύπωση

iNO Wake Up Athens 2014 002Για τον συλλογικό τόμο «Greece in Crisis: The Cultural Politics of Austerity – Η Ελλάδα σε κρίση: Η πολιτισμική πολιτική της λιτότητας» (επιμέλεια: Δημήτρης Τζιόβας, εκδ. I.B. Tauris).

Της Βασιλικής Καισίδου

Ο Δημήτρης Tζιόβας, καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ (University of Birmingham) και πολυγραφότατος ακαδημαϊκός, είναι μάλλον γνωστός στο ελληνικό κοινό. Στο τελευταίο του βιβλίο στα ελληνικά, Η Πολιτισμική Ποιητική της Ελληνικής Πεζογραφίας (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), το λογοτεχνικό κείμενο γίνεται αντιληπτό ως συναίρεση πολιτισμικών λόγων και είναι η ίδια αντίληψη (σε συνάρτηση πλέον με ένα οικονομικό φαινόμενο) που διατρέχει τον πρόσφατα εκδοθέντα συλλογικό τόμο Greece in Crisis: The Cultural Politics of Austerity (εκδ. I.B. Tauris), τον οποίο επιμελείται. Ο τόμος είναι καρπός του ερευνητικού προγράμματος «The Cultural Politics of the Greek Crisis» (2014-2016), με την προσθήκη ορισμένων κεφαλαίων τα οποία υπογραμμίζουν τη διεπιστημονική του διάσταση.

Σελίδα 1 από 10

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube