23 Απριλιου 2018

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:07:07:32 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

Ο καλός Θεός που κατοικεί στη λεπτομέρεια και οι μικρές καθημερινές καταστροφές

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Siegfried Kracauer «Η γραφομηχανούλα - Nietzsche ex Machina: Έξι επιστολές και ένα ποίημα του Φρίντριχ Νίτσε για τη "γραφόσφαιρα"» (μτφρ. Νικήτας Σινιόσογλου, εκδ. Κίχλη).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Τι είναι αυτό που μας διαμορφώνει και τι σημαίνει διαμορφώνομαι, ορίστε δύο ερωτήματα που θα μας οδηγήσουν στον Κρακάουερ και τον Νίτσε και από εκεί στη «Γραφομηχανούλα», βιβλίο διαστάσεων 11.5 επί 16.5 εκατοστά, 88 σελίδων, με 8 σχέδια της Εύης Τσακνιά και 24-σέλιδη εισαγωγή του Νικήτα Σινιόσογλου, ο οποίος μεταφράζει το ομώνυμο κείμενο του Κρακάουερ («Γραφομηχανούλα»), καθώς και 6 επιστολές και 1 ποίημα του Νίτσε, προσθέτοντας σχόλια, σημειώσεις και πηγές όπου χρειαστεί, με την έκδοση να περιλαμβάνει επίσης 4 φωτογραφίες (οι δύο κρυμμένες) των Κρακάουερ και Νίτσε και 6 εικόνες δακτυλόγραφων (επιστολή, ποιήματα, στιχάκια/δοκιμές, εξώφυλλο) του Νίτσε.    

Μια ιστορία του σύμπαντος, χωρίς αρχή και χωρίς τέλος

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Διονύση Π. Σιμόπουλου «Είμαστε αστρόσκονη – Σύμπαν, μια ιστορία χωρίς τέλος» (εκδ. Μεταίχμιο).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Καταρχάς έχουμε το αυτονόητο: Ο αστροφυσικός Διονύσης Π. Σιμόπουλος με το ιδιαιτέρως υψηλής πληροφορητικότητας βιβλίο του υπό τον τίτλο Είμαστε αστρόσκονη – Σύμπαν, μια ιστορία χωρίς τέλος προ(σ)καλεί την ευρύτερη (πέραν των ειδικών) κοινότητα των αναγνωστών σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ελεύθερη, περιπετειώδη, παλινδρομική περιήγηση στις αχανείς περιοχές του Σύμπαντος με ποικίλους προσανατολισμούς προς τον Ήλιο και προς το άλφα του Κενταύρου, προς γαλαξίες και προς αστρικά σμήνη, προς φωτεινά και προς σκοτεινά νεφελώματα, προς κόκκινους γίγαντες και προς άσπρους νάνους, αλλά και προς «άψυχους» σιωπηλούς μαύρους νάνους.

Το τέρας δίπλα μας και μέσα μας

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη συλλογή διηγημάτων της Βασιλικής Ηλιοπούλου «Το τέρας στο μετρό» (εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το κοριτσάκι που βαδίζει ανέμελο είναι αθώο, εκτός κι αν προκληθεί. Ο άνδρας στο διπλανό διαμέρισμα είναι ένας θλιμμένος άνεργος που θα άξιζε τη συμπάθειά μας, αν δεν έδερνε τον γιο του. Η συνταξιούχος ηλικιωμένη είναι μια συμπαθής γυναίκα, εκτός αν διακυβεύεται ένα ζευγάρι γόβες. Δίπλα μας ζουν άνθρωποι που φαίνονται σεμνοί, φιλήσυχοι, αρμονικοί με το περιβάλλον, αλλά κάτω από το δέρμα τους αργοσέρνονται τέρατα που ενίοτε μπαίνουν στη φαιά ουσία του εγκεφάλου τους και τους παρακινούν σε ακραίες κινήσεις.

Ηγεμονία: η περιπέτεια μιας λέξης

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Perry Anderson «Η λέξη από “Η” – Η περιπέτεια της ηγεμονίας» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο Βρετανός ιστορικός Πέρι Άντερσον διατέλεσε καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας του Λος Άντζελες (UCLA). Σήμερα είναι επίτιμος καθηγητής στο ίδιο πανεπιστήμιο. Διευθυντής από το 1962 έως το 1982 και εκ νέου από το 2000 έως το 2003 του βρετανικού New Left Review, παραμένει μέχρι σήμερα στη συντακτική του επιτροπή. Μερικοί τον χαρακτηρίζουν και ως γκουρού της ευρωπαϊκής ριζοσπαστικής Αριστεράς. Δεν νομίζω όμως ότι ο ίδιος θα ήταν πολύ ευχαριστημένος με έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Γιατί, αν και δεν κρύβει την μαρξιστική και κυρίως την γκραμσιανή του παιδεία, η σκέψη του είναι ιδιαιτέρως σύνθετη για να μπορεί να εκπροσωπείται από οποιοδήποτε πολιτικό ρεύμα. Ακόμη και από αυτό του ριζοσπαστισμού.

Η νέα γυναίκα, η νέα γλώσσα, ο νέος αιώνας

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του Γιάννη Σκαραγκά «Λαχτάρα που περίσσεψε από χτες» (εκδ. Κριτική).

Της Διώνης Δημητριάδου

«Προσπαθούμε να αλλάξουμε τον κόσμο και έχουμε δίπλα μας το ίδιο σκοτάδι που σκοτώνει και καταστρέφει τα πάντα εδώ και αιώνες». Διαχρονική η διαπίστωση της Καλλιρρόης Παρέν, χαρακτηριστικής ηρωίδας (αληθινής και ταυτόχρονα μυθοπλαστικής) στο πρόσφατο μυθιστόρημα του Γιάννη Σκαραγκά. Κι όμως, όσο κι αν είμαστε έτοιμοι να παραδεχθούμε τη βαθύτερη αλήθεια που εμπεριέχει (και που φυσικά σχετίζεται με τις αντοχές των κεκτημένων στερεότυπων που δομούν και υποστηρίζουν τους κοινωνικούς ρόλους), τόσο ανακαλύπτουμε πως ένα από τα ισχυρότερα στηρίγματα βρίσκεται στην ενσωμάτωση της αλήθειας αυτής στη ζωή μας, στην παθητική αποδοχή της ως αναλλοίωτης και μη ανατρέψιμης. Κοινωνικό το πρόβλημα, με ρίζες στις αναπόφευκτες συμβάσεις της κοινωνικής συνύπαρξης/συμβίωσης, αλλά και ψυχολογικές οι προεκτάσεις του, με τις δικές τους ρίζες να ανιχνεύονται στην παντοδύναμη συνήθεια και στη συνακόλουθη απροθυμία ανατροπής του εσωτερικού οικοδομήματος της προσωπικότητάς μας. Ωστόσο, η λογοτεχνία βρίσκει τον τρόπο να μιλά με τη δική της γλώσσα και να ανατέμνει την πραγματικότητα δείχνοντας κάθε φορά και το ευρύτερο αλλά και το επιμέρους τοπίο, εύκολα αντιληπτό στις διαστάσεις του, προσπελάσιμο στις δυσκολίες του. Προσφέρεται η μεγάλη αφήγηση γι’ αυτόν τον σκοπό (αν δεχθούμε έστω και την ελάχιστη σκοπιμότητα στις προθέσεις των δημιουργών) κυρίως στα χέρια ικανών συγγραφέων. 

«Είναι της νύχτας η καρδιά από γάλα...»

E-mail Εκτύπωση

margaret durow photography 16Για την ποιητική συλλογή του Κώστα Κουτσουρέλη «Νύχτα» (εκδ. Κίχλη).

Του Σωτήρη Γουνελά

Θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για την απόλυτη προσωποποίηση της Νύχτας. Μέσα από τον επαναλαμβανόμενο στίχο που αναφέρεται στο είδος της καρδιάς της Νύχτας έχουμε τις παρακάτω εικόνες:

«Ετούτη η λέξη κάποτε με παίρνει απ’ το χέρι»

E-mail Εκτύπωση

altΓια την ποιητική συλλογή της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου «Μεταπλάσματα» (εκδ. Σαιξπηρικόν).

Της Κούλας Αδαλόγλου

Να αρχίσουμε από τον τίτλο: Μεταπλάσματα, πολύ ιδιαίτερα γραμμένο στο εξώφυλλο. Σαν ψηφίδες, που θέλουν να ανατοποθετηθούν σε μια νέα ενότητα. «Μετάπλασμα», στον πληθυντικό κυρίως, σημαίνει ουσία χρήσιμη για τη βελτίωση των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων του εδάφους, όπως είναι η άμμος, η άργιλος, ο ασβέστης, το λίπασμα κ.ά. «Μεταπλάθω»: μεταβάλλω κάτι σε κάτι άλλο, μετασχηματίζω, ανανεώνω (από λεξικό αρχαίων ρημάτων). Αυτή η συνεχής μεταβολή, ο μετασχηματισμός, πιθανότατα απεικονίζεται στο εξώφυλλο. Κομβικό ποίημα της συλλογής αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, το «Κυάνωσις». Το ποιητικό υποκείμενο χρειάζεται να βρει μια νέα γραμματική. Για να εκφράσει το «αλλάττω» και το «αρμόττω». Για να επαναπροσδιορίσει και να μετα-πλάσει. Για ένα συντακτικό των ονείρων που θα ήθελε να διδάξει στο σχολείο σήμερα, για να ανακαλύψει –ή να μεταπλάσει– την τάξη του αύριο. Αυτοί οι βελτιωτές των ιδιοτήτων, όπως είπαμε πιο πάνω. Και οι ελκυστές, που μπορεί να οδηγήσουν στη μεταβολή.

«Προτιμώ ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό»

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Αυτοπροσωπογραφία του λευκού - Ποιήματα-Στιγμιότυπα-Μεταγραφές» (εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Ενθυμούμενος την περιγραφή του Χομπς για την ανθρώπινη ζωή εκτός κοινωνίας, με την αξιοποίηση πέντε αλληλοσυνδεόμενων επιθέτων («μοναχική, φτωχή, απαίσια, κτηνώδης και σύντομη» - μια περιγραφή που ισχύει συχνά και εντός κοινωνίας), θα χρησιμοποιούσα επίσης πέντε επίθετα για να χαρακτηρίσω ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης ελληνικής ποίησης: στομφώδης, αφηρημένη, ομφαλοσκοπική, φιλοσοφίζουσα και μίζερη. Εδώ, θα προσπαθήσω να τεκμηριώσω αυτά τα επίθετα προσφεύγοντας σε ένα αντίθετο παράδειγμα, το πρόσφατο ποιητικό βιβλίο Αυτοπροσωπογραφία του λευκού του Χάρη Βλαβιανού (εκδ. Πατάκη, 2018), που αποφεύγει αποτελεσματικά τα πέντε προαναφερθέντα γνωρίσματα.

Το μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα είναι εδώ

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του Paul Auster «4 3 2 1» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Διονύση Μαρίνου

Η συζήτηση για το μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα συνεχίζεται αδιάπτωτη. Από το Μόμπι Ντικ του Χέρμαν Μέλβιλ και το Άλικο γράμμα του Ναθάνιελ Χόθορν έως τον Υπόγειο κόσμο του ΝτεΛίλλο και το Mason Dixon του Πίντσον, με ενδιάμεσες στάσεις τις Περιπέτειες του Ωγκι Μαρτς του Σολ Μπέλοου και την Ελευθερία του Τζόναθαν Φράνζεν, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού δεν έχουν σταματήσει να προσθέσουν στην ευάριθμη (αλλά εξέχουσα) κατηγορία των μεγάλων έργων συγκεκριμένα μυθιστορήματα αναφοράς. 

Απομάγευση από τον έρωτα; Ζήτω ο έρωτας!

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του Julian Barnes «Η μοναδική ιστορία» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Χρήστου-Αρμάντο Γκέζου

«Θα προτιμούσες να αγαπάς πολύ και να υποφέρεις πολύ ή να αγαπάς λίγο και να υποφέρεις λίγο; Νομίζω πως αυτό είναι, τελικά, το μόνο ουσιαστικό ερώτημα». Ο Μπαρνς ξεκινά το βιβλίο του θέτοντας ένα σαιξπηρικής πνοής, βαρυσήμαντο ερώτημα, ωστόσο το κείμενο γρήγορα προσγειώνεται και συνεχίζει χαμηλότονα, χωρίς να προοιωνίζεται μεγαλεπήβολους αφηγηματικούς στόχους. Και πράγματι, η ιστορία που μας ξεδιπλώνει ο Άγγλος συγγραφέας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί συμβατική και κοινότοπη: ο Πολ είναι ένας πολύ νέος άντρας στην Αγγλία του 1960, αποστρέφεται τον μεσοαστικό συντηρητισμό που τον περιβάλλει και δεν βιάζεται να μεγαλώσει, νιώθει πλήρης και ασφαλής στα δεκαεννιά του χρόνια και απεχθάνεται τα συμπαρομαρτούντα της βαθιάς ενηλικίωσης. Σε μια λέσχη τένις γνωρίζει τη Σούζαν, μια 48χρονη παντρεμένη γυναίκα με δυο μεγάλες κόρες, με την οποία αναπτύσσει μια ερωτική σχέση που τον καθορίζει αμετάκλητα.

Ο άνθρωπος που πέθανε δύο φορές στον Αγγλικό Εμφύλιο

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Το τέλος του κόσμου σε αγγλικό κήπο - Ζωή και θάνατος του Λούσιους Πρέσκοτ» (εκδ. Πατάκη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Το βιβλίο διαβάζεται καλειδοσκοπικά, με διαδοχικές διαφορετικές αναγνώσεις. Αρχικά είναι η ιστορία που γράφει η Σώτη Τριανταφύλλου εστιάζοντας στον Εμφύλιο Πόλεμο που συντάραξε την Αγγλία στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα. Στην ιστορία αυτή (την αληθινή) εντάσσει τους επινοημένους ήρωές της, τον Λούσιους Πρέσκοτ, ράφτη και στρατιώτη, τον Βενέδικτο Σίλκοξ, συγγραφέα και βιογράφο του Πρέσκοτ, τη Σουζάννα, ποθητή και στους δύο, ανεξάρτητη και δυναμική θηλυκή παρουσία. Θα μπορούσε να σταματήσει η ανάγνωση εδώ, εκτιμώντας τις πολλές δυνατότητες που προσφέρει η εποχή που εξετάζεται και χρησιμοποιείται ως φόντο της μυθοπλασίας στον συσχετισμό της με τις ενδιαφέρουσες προσωπικότητες των ηρώων. Ωστόσο ανοίγονται μπροστά μας και επιπλέον δυνατότητες.

Οι θαυμαστές ιστορίες ενός μπορχεσικού ήρωα

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Γιάννη Πάσχου «Οι μαγικές ιστορίες του Δον Ντομίνγκο» (εκδ. Περισπωμένη).

Του Νίκου Ξένιου

Οι Μαγικές ιστορίες του Δον Ντομίνγκο του Γιάννη Πάσχου κυκλοφόρησαν με το τέλος της προηγούμενης χρονιάς από τις εκδόσεις Περισπωμένη. Το στοιχείο της έμπνευσης είναι το κύριο γνώρισμα του μπορχεσικού Δον Ντομίνγκο, που αποτυπώνει με μακάβριο τρόπο την αληθινή εμπειρία των κατοίκων ενός επινοημένου τόπου, «τραγουδώντας» είκοσι μία αλληγορικές ιστορίες σαν άριες: ένα απόσταγμα καταβύθισης στη λογοτεχνική ουσία, σε τεχνοτροπία υπερρεαλιστική, που αφήνει τον αναγνώστη με μιαν αίσθηση μετεωρισμού αριστοτεχνικά εξυφασμένη.

Πώς ο μύθος γίνεται κοινός τόπος

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη συλλογή παραμυθιών της Αντωνίας Γουναροπούλου «Κυνηγοί και Λύκοι» (εικονογράφηση Κατερίνα Χαδουλού, εκδ. Πατάκη).

Της Ευθυμίας Γιώσα

Ο στοχαστής Χρήστος Μαλεβίτσης γράφει σε ένα από τα δοκιμιακά του κείμενα στη «Νέα Εστία»: «Ο μύθος είναι το στοιχείο, εντός του οποίου ζει ο άνθρωπος, όπως είναι το νερό του ωκεανού εντός του οποίου ζει το ψάρι. Και η επιστήμη μας είναι εν τέλει μυθική· και η λογική μας. Διότι όλα αυτά συνιστούν τρόπους του μυθικώς υπάρχειν. Και δεν υπάρχει άλλος»[1]. Η Αντωνία Γουναροπούλου φαίνεται πως το γνωρίζει καλά, γι’ αυτό και επιλέγει μέσα από επτά (ή έξι συν ένα, όπως προτιμάτε) παρα-μύθια να περιπλανηθεί και να μας περιπλανήσει «στην υπαρξιακή γλύκα του Μύθου»[2], εκφρασμένη ως οντολογική παρατήρηση του Βίου.

Μήδειες, θηλυκού κι αρσενικού γένους

E-mail Εκτύπωση

altΓια τις νουβέλες «Γκαλίνα - Η σκοτεινή οικιακή βοηθός» (εκδ. Καστανιώτη) του Ανδρέα Μήτσου και «Το Λιθόστρατο» (εκδ. Στερέωμα) της Μαρίας Τσιμά.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η έννοια της ερωτικής ζήλιας που οδηγεί σε ακραίες πράξεις, ακόμα και στον θάνατο των ίδιων της των παιδιών, βρήκε την πιο τραγική της έκφραση στο πρόσωπο της Μήδειας στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη. Η σύζυγος του Ιάσονα, όταν μαθαίνει ότι ο άντρας της θα παντρευτεί μιαν άλλη, τον εκδικείται με τον πιο παράλογο και μαζί τον πιο αληθινό τρόπο, σκοτώνοντας τα δυο τους παιδιά. Έκτοτε μια τέτοια απάνθρωπη πράξη, ποτισμένη από ανάλογα παράφρονα κίνητρα, οδηγούν τη σκέψη στη Μήδεια και συνάπτουν μια εμφανή ή αφανή διακειμενική σχέση με το ευριπίδειο πρωτότυπο.

Η μοναδική κληρονομιά του Τζον Λε Καρέ

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του John le Carré «Η κληρονομιά των κατασκόπων» (μτφρ. Βεατρίκη Καντζόλα Σαμπατάκου, εκδ. Bell).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο Πίτερ Γκουίλαμ, ένας ηλικιωμένος βαρήκοος, μισός Βρετανός-μισός Βρετόνος, πρώην πράκτορας της βρετανικής Μυστικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (γνωστής ως Σέρκους), καλείται εσπευσμένα στο Λονδίνο με σκοπό να λογοδοτήσει για όσα πήγαν στραβά στην επιχείρηση «Λαχείο». Μια επιχείρηση που έγινε πριν από πενήντα χρόνια και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του καλύτερου Βρετανού πράκτορα που υπηρέτησε ποτέ στην Μ15, του Άλεκ Λίμας. Του Κατασκόπου που γύρισε από το κρύο.

Περιμένοντας τη βροχή

E-mail Εκτύπωση

kountouri prin vrexei 700Για τη συλλογή διηγημάτων της Ζέτας Κουντούρη «Λίγο πριν βρέξει» (εκδ. Κέδρος).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Προσωπογραφίες που προδίδουν ένταση ακόμα και κάτω από επιφάνεια γαλήνης, σε φόντο όπου αποτυπώνονται στοιχεία από τοπία της εξωτερικής (αστικής, κοινωνικής, φυσικής) και κυρίως της εσωτερικής/υποκειμενικής πραγματικότητας, συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα πινακοθήκη γραμματικών εικόνων ως κεντρικό άξονα για τη θεματική οργάνωση της συλλογής διηγημάτων της Ζέτας Κουντούρη με τον τίτλο Λίγο πριν βρέξει. Με αυτή την προϋπόθεση η ανά χείρας έκδοση είναι δυνατόν να εκτιμηθεί ως ένα ενιαίο σύνολο με σύνθετη δομή, καθ’ υπέρβαση των συνθηκών που υπαγόρευσαν την πρώτη δημοσίευση των διηγημάτων (πλην του τελευταίου).

Μια ελάχιστη μουσική συνωμοσία

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη νουβέλα του Raphaël Jerusalmy «Να σώσουμε τον Μότσαρτ – Το ημερολόγιο του Ότο Γ. Στάινερ» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Μελάνι).

Της Διώνης Δημητριάδου

«Ήθελα να εμποδίσω μια φωνή απ' το να σιωπήσει.
Μία φωνή, μόνη της μέσα σε πολλές χιλιάδες,
αλλά μια φωνή που, αν είχε καταπνιγεί,
θα σκότωνε τη μουσική μέσα μου. Κι όλη τη μουσική».
Να σώσουμε τον Μότσαρτ – Το ημερολόγιο του Ότο Γ. Στάινερ

Σελίδα 1 από 97

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube