30 Απριλιου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:20:21:27 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ MARCEL PROUST

MARCEL PROUST

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (V)

E-mail Εκτύπωση

altΓια το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

Κατά τις πρώτες δεκαετίες μετά τη δημοσίευση του Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο, η κριτική επικεντρώνεται στο «σύστημα οργάνωσης» της προυστικής αφήγησης, στην σκιαγράφηση του προσώπου που για τον συγγραφέα συνιστά το αντικείμενο του πόθου. Το κείμενο των «Σοδόμων» προσφέρει τα «κλειδιά» για την ανίχνευση αυτοβιογραφικών στοιχείων πίσω από τη μυθοπλασία. Γίνονται κριτικοί παραλληλισμοί με το σημείο του Κομπραί όπου ο αφηγητής αποκαλούσε την απρόσιτη Ρουσαινβίλ «γη της επαγγελίας ή της κατάρας». Ο αφηγητής, όλως περιέργως, συνειδητοποιεί ότι είναι δέσμιος της «φυλακισμένης» του: στον πέμπτο τόμο η αφήγηση θα τραπεί σε προσωπικό σημειωματάριο σκέψεων, πράγμα που εναρμονίζεται με το στυλ και με τον ισχνό ρυθμό εξέλιξης των γεγονότων. Ο Προυστ θα γίνει λιγότερο περιγραφικός και θα επιστρέψει, προς στιγμήν, στο ύφος του «Από την πλευρά του Σουάν», όταν, κεκλεισμένων των θυρών, θα αναδυθεί μια νέα εκδοχή της Αλμπερτίν.

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (IV)

E-mail Εκτύπωση

altΓια το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

Στο τέταρτο μέρος του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, στα «Σόδομα και Γόμορρα», ο Προυστ συνειδητοποιεί πως γράφει ένα κανονικό μυθιστόρημα. Ήδη στα 1913 κάνει σαφή τη διάκριση του αφηγητή που χρησιμοποιεί το πρώτο ενικό πρόσωπο και του «εγώ» που υποκρύπτει τον Προυστ-συγγραφέα: μιλά, δηλαδή, για έναν αφηγητή που χρησιμοποιεί το «εγώ» χωρίς να ταυτίζεται με τον συγγραφέα[1]. Ουσιαστικά, αφού ξεμπερδεύει με τις «guermanderies» των τριών πρώτων μερών του μυθιστορήματος, περνά στο πραγματικό του θέμα στα «Σόδομα και Γόμορρα», το 1921. Έχουν γίνει κριτικοί παραλληλισμοί με το σημείο του Κομπραί όπου ο αφηγητής αποκαλούσε την απρόσιτη Ρουσαινβίλ «γη της επαγγελίας ή της κατάρας».

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (ΙIΙ)

E-mail Εκτύπωση

altΓια το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

Το εκτενές μυθιστόρημα Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο του Μαρσέλ Προυστ ξεχειλίζει από χιούμορ, ειρωνεία, κωμικά στοιχεία, αλλά και βαθύτατη μελαγχολία. Το νεανικό γούστο του συγγραφέα, που έβριθε από ευφυολογήματα, κουτσομπολιά και σχόλια, κολακείες και μεγαλοαστική υπεροψία άφησε τα ίχνη του στην κοινωνική σάτιρα που ασκείται στο βιβλίο, ως «ξεσκέπασμα» της γελοιότητας των σαλονιών και της επιφανειακής αντίληψης αυτού του clownesque κοινωνικού περίγυρου. Γελά ο αναγνώστης βλέποντας τους θαμώνες των σαλονιών να γελούν, πράγμα που συνιστά ένα προσωπικό είδος παρατήρησης και καταγραφής του αξιογέλαστου και της σκληρότητας που τους διακρίνει. Εφόσον λοιπόν εστιάζει στην αναλγησία των διακωμωδούμενων χαρακτήρων, αυτομάτως αναγνωρίζει την ευαισθησία του καταγραφέα. Ιδιαίτερα σε κάποιες «μικρές» πολυπρόσωπες σκηνές, η αδολεσχία και η ρηχότητα κατέχουν τον κεντρικό ρόλο.

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (ΙI)

E-mail Εκτύπωση

altΓια το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

Το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (σε μετάφραση Παύλου Ζάννα - Παναγιώτη Πούλου και επιμέλεια Π. Πούλου, στην εξάτομη έκδοση της «Εστίας») οικοδομεί, με υλικό τις επάλληλες μεταμορφώσεις των προσώπων στη μνήμη του συγγραφέα, ένα έργο-καθεδρικό ναό, οι αρμοί του οποίου έχουν τοποθετηθεί ευθύς εξαρχής με στερεότητα, και του οποίου οι λεπτομέρειες φιλοτεχνούνται λίγο λίγο με ακρίβεια εξονυχιστική. Ο αφηγητής, μάρτυρας αλάνθαστος των υποκειμενικών του καταγραφών της πραγματικότητας, τροφοδοτεί το λεξιλόγιό του με τη μυθολογία. Τροφοδοτεί τη φαντασία του με τη μουσική. Στη σκοτεινιά των παρισινών βουλεβάρτων αναζητά την εκλεκτή της καρδιάς του. Είναι ο αμετανόητος αναψηλαφητής της ίδιας του της εμπειρίας. Την σκηνοθετεί και την διϋλίζει μέσα από τον ηθμό της μύησής του στην ενηλικίωση, παράγοντας ένα ιδιότυπο, μακροσκελές αρχιτεκτόνημα λέξεων που κινείται σε σπειροειδή τροχιά μέσα από τις «εξέχουσες» στιγμές του παρελθόντος του ώστε να συναντήσει το παρόν του. Όποιος δε αμφιβάλλει για το ότι η αρχιτεκτονική είναι μια «τέχνη του χρόνου», δεν έχει παρά να σταθεί στις αντηρίδες, στις αψίδες, στα τόξα, στα σταυροθόλια, στις κόγχες και στα βιτρώ αυτού του γραπτού αρχιτεκτονήματος και να παρατηρήσει τις μεταμορφώσεις που ο χρόνος επιφέρει στις διάφορες εκδοχές του αφηγηματικού λόγου.

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (Ι)

E-mail Εκτύπωση

altΓια το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

Ίσκιοι και φώτα από την κοινωνία «κάστας» που επικρατούσε στην Βelle époque, μια μεγαλοαστική ανατροφή, μια ιδιόρρυθμη ιδιοσυγκρασία, ένας μεγάλος έρωτας και η πρώιμη καταγραφή της επερχόμενης εποχής του Μοντέρνου έδωσαν τους καρπούς τους στις αρχές του εικοστού αιώνα στο τιτάνειο Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο του Μαρσέλ Προυστ. Ένας άνδρας επιχειρεί ν’ ανακαλύψει τον εαυτό του μέσα από την αναδίφηση στη μνήμη. Όχι όμως εμφορούμενος από νοσταλγία, αλλά ανασκάπτοντας ό,τι απομένει από τη φθορά που ο χρόνος έχει επιφέρει στη σάρκα, στα συναισθήματα και στις σκέψεις του και εγκαθιστώντας τον εαυτό του στο κέντρο της λογοτεχνίας του.

Αναζητώντας τον έρωτα

E-mail Εκτύπωση

altΓια τον 6ο τόμο, Η Αλμπερτίν αγνοούμενη, του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, του Marcel Proust σε μετάφραση Παναγιώτη Πούλου.

Του Γιώργου Λαμπράκου

Πού είχαμε μείνει; Α, ναι! Ο Μαρσέλ, αφηγητής σε πρώτο ενικό πρόσωπο της ζωής του εαυτού του στο Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (1913-27) του Μαρσέλ Προυστ (1871-1922), αφότου έχει περιγράψει το πώς (θυμάται να) έχει κλείσει στο σπίτι του την αγαπημένη του Αλμπερτίν καθώς και όλα όσα βιώνει ή φαντασιώνεται να βιώνει μαζί της (στην πέμπτη ενότητα του έργου, Η φυλακισμένη), βρίσκεται ξαφνικά προ ενός τρομερού απροόπτου: η Αλμπερτίν δραπετεύει (στην έκτη ενότητα του έργου, Η Αλμπερτίν αγνοούμενη). Προτού όμως ασχοληθούμε με την έκτη ενότητα (παραβλέποντας άλλα συμβάντα και εστιάζοντας στον έρωτα του Μαρσέλ για την Αλμπερτίν – εξάλλου, πέμπτη και έκτη ενότητα συναποτελούν το λεγόμενο «μυθιστόρημα της Αλμπερτίν»), ας βουτήξουμε μια ελληνική μαντλέν (π.χ. ένα κουλουράκι) στο ρόφημά μας, μήπως και θυμηθούμε κάπως τι έχει συμβεί μεταξύ τους.

100 χρόνια... «Από τη μεριά του Σουάν»

E-mail Εκτύπωση

proust-du-cote-de-chez-swannΤης Ελένης Καρρά

Εκατό χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Μαρσέλ Προυστ εξέδωσε, με δικά του έξοδα αφού όλοι οι εκδότες το είχαν απορρίψει, το βιβλίο του «Από τη μεριά του Σουάν» (Du côté de chez Swann). Φέτος, η παγκόσμια λογοτεχνική κοινότητα γιορτάζει αυτήν την επέτειο με ειδικές εκδόσεις, συνέδρια, φεστιβάλ, εκθέσεις.

Αναζητώντας τον Προυστ

E-mail Εκτύπωση

proust250Της Σώτης Τριανταφύλλου

Φέτος υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα το διαβάσω όλο· ότι δεν θα σταματήσω στο σημείο όπου πεθαίνει η Αλμπερτίν· ότι κάθε φορά που θα ξεχνάω ένα πρόσωπο θα ανατρέχω στους προηγούμενους τόμους – δυο χιλιάδες πρόσωπα, επτά τόμοι, αν υπολογίσουμε και τον «Ξανακερδισμένο χρόνο». Τούτη τη χρονιά (annus mirabilis!) διάβασα λοιπόν το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» του Μαρσέλ Προυστ.

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube