του Φοίβου Καρζή
Οι εκδόσεις συλλογών άρθρων και ομιλιών είναι συνήθως άχαρα και βαρετά αναγνώσματα, που βλέπουν το φως περισσότερο από το άχθος της υποχρέωσης (ιδιαίτερα εάν πρόκειται για πονήματα τεθνεώτων) παρά από πραγματικό ενδιαφέρον. Οι εξαιρέσεις είναι σπάνιες και γι’ αυτό αξίζει να σταθεί κανείς στον τόμο με τις παρεμβάσεις ενός ανθρώπου που άφησε κληρονομιά στη χώρα και το χώρο του
που θα αποτιμάται υψηλότερα όσο θα περνά ο χρόνος. Ο τίτλος της συλλογής, «Ξανά στο Χάρτη» (εκδόσεις Ποταμός), υπογραμμίζει και τις σημερινές προκλήσεις και κινδύνους. Υπενθυμίζει, δηλαδή, τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα επέστρεψε στο «χάρτη» της συμμετοχής στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πραγμάτων, τον κόπο που απαιτήθηκε, και –αντιστοίχως- αναδεικνύει τι ακριβώς διακυβεύεται σήμερα που η χώρα επέστρεψε στο «πρώτο τετράγωνο» του παιχνιδιού.Επικαιρικές παρεμβάσεις στην πλειοψηφία τους, τα κείμενα του τόμου έχουν στη σημερινή συγκυρία μια πρόσθετη χρησιμότητα. Αφενός αποκαλύπτουν το συγκεκριμένο τρόπο σκέψης πίσω από μια σειρά ενεργειών που άλλαξαν ριζικά και για πάντα το τραπεζικό τοπίο στην Ελλάδα, ως καταλύτη της συνολικής προσπάθειας εκσυγχρονισμού της οικονομίας στην πορεία προς την ΟΝΕ. Αφετέρου (και αυτό δεν είναι λιγότερο σημαντικό) σχηματοποιούν τη σημασία της ύπαρξης θεωρητικής σκέψης και ενός συνολικού πολιτικού σχεδίου πίσω από κάθε ενέργεια, απόφαση και πρωτοβουλία. Η συνύπαρξη κειμένων που αφορούν την οικονομία με εκείνα που εστιάζουν στην παιδεία και τα ζητήματα της εκπαίδευσης απλώς υπογραμμίζει την ανάγκη να μην παραμελούνται οι μακροπρόθεσμες ενατενίσεις στην πορεία για την επίτευξη άμεσων και πιεστικών στόχων.
Τα κείμενα του Θεόδωρου Καρατζά ήταν καλότυχα στα χέρια του επιμελητή Αντώνη Καμάρα (από τους στενούς συνεργάτες του στην Εθνική Τράπεζα την εποχή της μεγάλης αλλαγής). Η ευστοχία της επιλογής τους –που έγινε σε συνεργασία με τον ίδιο τον Καρατζά όσο ζούσε- συμπληρώνεται από μια κατατοπιστική εισαγωγή και από σημειώσεις ανά ενότητα που ανασυνθέτουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γράφτηκαν ή/και εκφωνήθηκαν και διευκολύνουν το συσχετισμό τους με την τρέχουσα συγκυρία.
Τα κείμενα για το Θόδωρο Καρατζά, στον ίδιο τόμο, από τους Λουκά Παπαδήμο, Γιάννη Κωστόπουλου, Γιόζεφ Άκερμαν (της Deutsche Bank), Μάριο Μπότα (τον κορυφαίο αρχιτέκτονα του κτιρίου της Εθνικής στην Αιόλου), Νικηφόρο Διαμαντούρο, Νίκο Καραμούζη και Γιώργο Παγουλάτο δείχνει ότι ήδη η απόσταση επιτρέπει να διακρίνονται καλύτερα τα πραγματικά μεγέθη.
(Θεόδωρος Β. Καρατζάς, «Ξανά στον χάρτη», επιμέλεια - εισαγωγή: Αντώνης Καμάρας, εκδ. Ποταμός, σελ. 271)
Φοίβος Καρζής
