του Φοίβου Καρζή
Τους επόμενους μήνες θα γίνουν εκλογές. Όπως σε κάθε προεκλογική περίοδο (και ποτέ ενδιαμέσως, για να μην κακομαθαίνουν) οι αρχηγοί θα απευθυνθούν στους «πνευματικούς ανθρώπους», σύνολο με αδιευκρίνιστο αριθμό μελών, που πάντως περιλαμβάνει αρκετούς εμπλεκόμενους στην εκδοτική διαδικασία – εκδότες, επιμελητές, συγγραφείς και άλλους που όταν δεν έχουμε εκλογές θεωρούνται αργόσχολοι κηφήνες.
Θα τους καλέσουν για να αναγγείλουν το πάθος τους για τον πολιτισμό και τη διανόηση και να διαβεβαιώσουν ότι είναι απολύτως αποφασισμένοι να εφαρμόσουν μια πολιτική στήριξης του βιβλίου και της συγγραφής, κυρίως της ελληνικής λογοτεχνίας. Επειδή η αγορά της πολιτικής δεν είναι η μόνη που εξελίχθηκε σκληρότερη τα τελευταία χρόνια, χάρη στην αποφασιστική συμβολή της τηλεόρασης στην εξαγρίωση των ηθών, θα ήταν χρήσιμο να τους εξηγηθεί εγκαίρως ότι και η αγορά του βιβλίου έχει γίνει εξίσου σκληρή. Δεν είναι θέμα κόστους, είναι κυρίως θέμα ενδιαφέροντος.
Υπάρχουν τρία πολύ καίρια προβλήματα που έχουν οξυνθεί και για τα οποία μπορεί να γίνει κάτι, χωρίς πολλές απαιτήσεις και χωρίς μεγάλη προσπάθεια. Πρώτον, η περιθωριοποίηση της ελληνικής συγγραφικής δραστηριότητας λόγω της γλώσσας και του μικρού ακροατηρίου της. Η μετάφραση και η στήριξή της είναι η μόνη ουσιαστικά εξωστρεφής πολιτική βιβλίου. Δεύτερον, η δημιουργία βιβλιοθηκών, πολλών πραγματικών δανειστικών βιβλιοθηκών σαν αυτές που δεν έχουν τα πανεπιστήμια και δεν έχουν οι πόλεις της περιφέρειας, για τις οποίες αναρωτιόμαστε γιατί δεν μπορούν να κρατήσουν τίποτε απαιτητικότερο από συνδικαλιστές αγρότες, τουριστοεπαγγελματίες και επαρχιακή δημοσιοϋπαλληλία. Και, τρίτον, το ασφυκτικό πια χρονικό διάστημα «επικαιρότητας» ενός βιβλίου, με εκατοντάδες τίτλους στην ουρά να διεκδικούν τη θέση του όχι μόνον στη βιτρίνα αλλά και στο ράφι ενός ενημερωμένου βιβλιοπωλείου. Παραμερίζοντας τα δύο πρώτα, το υπουργείο Οικονομικών μπορεί να κάνει κάτι αμέσως και με αμελητέο κόστος για την επιμήκυνση του χρόνου ζωής κάθε τίτλου, κάνοντας ευκολότερη για τους εκδότες την ανάληψη του επιχειρηματικού τους ρίσκου. Να εξαιρέσει, δηλαδή, τα βιβλία που δεν πωλούνται από τη φορολόγησή τους, εφόσον παραμένουν απούλητα στις αποθήκες του εκδότη. Τα ποσά που κερδίζει το δημόσιο ταμείο παραείναι μικρά.
Φοίβος Καρζής
