Προφεστιβαλικές εκηλώσεις της Λογοτεχνικής Σκηνής
Η πρώτη, 17 Απριλίου, για τον Πρόδρομο Χ. Μάρκογλου
Η Λογοτεχνική Σκηνή είναι ένας νέος, φιλόδοξος θεσμός που δημιουργήθηκε πέρυσι στο πλαίσιο του «Παρά θίν’ αλός», του ανήσυχου φεστιβάλ του Δήμου Καλαμαριάς, και προστέθηκε στους ήδη υπάρχοντες άξονες για τη μουσική και τα εικαστικά.
Η κεντρική διοργάνωση της Λογοτεχνικής Σκηνής θα πραγματοποιηθεί και φέτος στο θέατρο «Μελίνα Μερκούρη» του Δήμου Καλαμαριάς στις 13, 14 και 15 Σεπτεμβρίου, με τη συμμετοχή καταξιωμένων και νεότερων ποιητών και πεζογράφων από τη Θεσσαλονίκη, την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό.
Μέχρι τότε, και προκειμένου ο νέος θεσμός να κάνει αισθητότερη αλλά και διαρκή την παρουσία του στην πολιτιστική ζωή του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, έχει προγραμματίσει τρεις, για την ώρα, “προφεστιβαλικές“ εκδηλώσεις, που θα πραγματοποιηθούν στο Θέατρο της Οδού Χηλής (Καλαμαριά):
Ο Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου αυτοβιογραφείται και διαβάζει ποιήματα και πεζά του (17 Απριλίου, 8 μ.μ.).
Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1962, με την ποιητική συλλογή Έγκλειστοι, που μαζί με τις επόμενες έξι συλλογές του περιλαμβάνεται στον συγκεντρωτικό τόμο Έσχατη υπόσχεση (1996). Ακολούθησε, το 2002, η συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη.
Ως πεζογράφος, δημοσίευσε το 1980 τη νουβέλα Ο χώρος της Ιωάννας και ο χρόνος του Ιωάννη. Ακολούθησαν άλλα τέσσερα βιβλία με πεζά (διηγήματα, νουβέλα, μυθιστόρημα).
Το 2009 κυκλοφόρησε το “μικτό” βιβλίο του Κείμενα μικράς πνοής, όπου συνυπάρχουν ποιητικές μινιατούρες των 3-7 στίχων με σύντομα πεζά, γεμάτα ψυχική ένταση και ποιητική φόρτιση. Αυτό το “δίκοπο” βιβλίο επιβεβαιώνει την ικανότητα του Μάρκογλου να εκφράζεται με ευστοχία χρησιμοποιώντας τα εργαλεία άλλοτε της ποίησης και άλλοτε της πεζογραφίας.
Με την οξύτατη κοινωνική του ματιά, ζώντας σε μια πόλη με έντονες ταξικές αντιθέσεις, ο Μάρκογλου υπήρξε ο πιο επικριτικός, ο «πιο κοινωνικά οργισμένος» ποιητής της γενιάς του, χωρίς να εξορίζει τα ατομικά του βιώματα ή τις υπαρξιακές του ανησυχίες.
Στο πρώτο του ποιητικό βιβλίο μιλάει για τα οράματα αλλά και τις διαψεύσεις στην αποπνικτική επαρχία, στο επόμενο (Χωροστάθμιση, 1965) η πόλη υποκαθιστά την προσωπική μυθολογία, από Τα κύματα και οι φωνές (1971) και μετά, ο κοινωνικός και πολιτικός προσανατολισμός της ποίησής του μπολιάζεται με στοιχεία λυρικά και ο λόγος του με τόνους δραματικούς και ελεγειακούς, καθώς γίνεται σταδιακά αποδεκτό ότι τα υψηλά ανθρωπιστικά οράματα θα παραμείνουν ανέφικτα. Η γλώσσα του είναι πάντα απλή, το καθημερινό λεξιλόγιο των ποιημάτων του κρύβει καλά τον κόπο που χρειάστηκε για την κατάκτησή του, η έκφρασή του με τον καιρό αποβάλλει τα τυχόν βαρίδια.
Και στην πεζογραφία του (με την εξαίρεση του «μεταβατικού» Ο χώρος της Ιωάννας...) βρίσκουμε τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά της ποίησής του: τον οξύ κοινωνικό προβληματισμό, την υπαρξιακή αγωνία, τη διακριτική αξιοποίηση ατομικών βιωμάτων, τον λιτό λόγο. Οι ήρωες των αφηγήσεών του βγαίνουν κυρίως από τις συμπληγάδες της ναζιστικής κατοχής και του εμφυλίου, κατάστικτοι από τραύματα αλλά αποφασισμένοι να διεκδικήσουν μια ζωή πιο ανθρώπινη και μια πιο δίκαιη κοινωνία· άσχετο αν το «σύστημα» κάνει το όραμα ολοένα και πιο μακρινό και τους αφήνει με μια γεύση στάχτης στο στόμα. Από τα αρτιότερα πεζογραφικά του βιβλία είναι η νουβέλα Σπαράγματα (1997, κρατικό βραβείο διηγήματος 1998), με την οποία ο συγγραφέας επιστρέφει στην Καβάλα της δεκαετίας του ’60 (όπως και με το μυθιστόρημά του Καταδολίευση, 2006), όταν αλλάζει ο προσανατολισμός των καπνοβιομηχανιών ως προς τις ποικιλίες και εισάγονται νέες τεχνολογίες στην επεξεργασία του καπνού.
Η συνειδητή αποχή του Μάρκογλου από κάθε συναλλαγή στο χρηματιστήριο συγγραφικών αξιών του κόστισε την ευρύτατη αναγνώριση του έργου του, όπως δικαιούται.
Η Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου διαβάζει ποιήματα και πεζά της. Κείμενά της διαβάζουν επίσης ποιήτριες και πεζογράφοι της Θεσσαλονίκης. Σύντομη αποτίμηση του έργου της επιχειρεί ο Θανάσης Μαρκόπουλος (8 Μαΐου, 8 μ.μ.).
THESS POETRY SLAM? 2013
Το Poetry Slam είναι διαγωνισμός ποίησης. Όσοι συμμετέχουν απαγγέλλουν από στήθους πρωτότυπη, αδημοσίευτη δουλειά τους, που την υποστηρίζουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, αποκλειστικά και μόνο με τους στίχους, τη φωνή, την έκφραση, το σώμα τους (23 Μαΐου, 8 μ.μ.). Λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Ο λογότυπος της Λογοτεχνικής Σκηνής σχεδιάστηκε, αφιλοκερδώς, από τον Δημήτρη Κολιαδήμα, του γραφείου DesignersUnited.
